Leeuwendeel van de voorraad AstraZeneca-vaccins nog niet verdeeld over vaccinatiecentra

Een gezondheidswerker dient een injectie van het AstraZeneca-vaccin toe aan een man in het vaccinatiecentrum van Brussels Expo (Isopix/AP Photo/Francisco Seco)

Ons land heeft meer dan 200.000 doses van het vaccin van AstraZeneca in voorraad. Daarvan zijn er op dit moment minder dan 10.000 toegediend, en nog maar 67.000 doses zijn verdeeld over de vaccinatiecentra. Over heel Europa heeft het vaccin te kampen met een ‘acceptatieprobleem’, zegt Duits bondskanselier Angela Merkel.

De Britse krant The Guardian ontdekte dat vier vijfde van AstraZeneca-vaccins die geleverd zijn aan EU-lidstaten zijn tot op heden nog niet gebruikt zijn. Voor ons land gaat het om twee derde van de doses die nog niet uitgedeeld zijn, dat cijfer heeft het Belgische geneesmiddelenagentschap FAGG bevestigd aan de openbare omroep. Van het Pfizer-vaccin daarentegen is in België al vier vijfde van de geleverde doses ingespoten.

‘1 à 2 weken doorlooptijd’

Over hoelang die vaccins daar al liggen is Dirk Ramaekers, hoofd van de taskforce vaccinatie, onduidelijk: ‘Ze liggen daar nog maar heel pas’, zei hij vanmorgen op Radio 1. Ook over waarom ze niet onmiddellijk ingezet worden, komt er geen eenduidig antwoord. Volgens hem moet je rekening houden met ‘een doorlooptijd’ van 1 tot 2 weken, tussen het moment waarop iemand uitgenodigd wordt en het effectief zetten van de prik. De coördinator van het Antwerpse vaccinatiedorp Spoor Oost zei vanochtend in hetzelfde programma dat hij ‘maar enkele dagen tijd nodig heeft om mensen te verwittigen’.

Verder lijkt de architect van de vaccinatiestrategie in ons land erop te wijzen dat de overheid een reserve opbouwt, omdat de leveringen van AstraZeneca volatiel zijn. ‘De levering van AstraZeneca is niet stabiel, dus de planning voor volgende weken is dat ook niet.’ Een heldere verklaring waarom risicogroepen niet onmiddellijk gevaccineerd worden met de doses die al geleverd zijn, kwam er niet. Ook een antwoord op de vraag hoelang die vaccins daar al liggen bleef uit.

Europees probleem

Maar het probleem stelt zich dus niet enkel in ons land. Volgens The Guardian is het feit dat verschillende Europese lidstaten – waaronder België – het AstraZeneca-vaccin enkel gebruiken voor mensen jonger dan 55, een van de redenen dat het zo traag toegediend wordt in de EU. Van de drie vaccins die Europa al goedkeurde, is de spuit ontwikkeld door het Brits-Zweedse farmabedrijf in samenwerking met de universiteit van Oxford, diegene met de grootste reputatieschade. Eerst was er een dispuut met de EU over beloofde leveringen die uitbleven. Daarna bleek dat er onvoldoende bewijs was dat het vaccin voldoende bescherming biedt voor 55-plussers. En ook tegen de Zuid-Afrikaanse variant van het virus blijkt het beperkt te beschermen.

In de Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung geeft Angela Merkel toe dat het vaccin soms geweigerd wordt door de slechte publiciteit. ‘Er is momenteel een acceptatieprobleem met het AstraZeneca-vaccin’, zegt ze in het interview. Ze benadrukt dat het echter een veilige en doeltreffende entstof is, goedgekeurd door het Europese geneesmiddelenagentschap (EMA). Ook de Belgische viroloog Marc Van Ranst heeft zich bewust met het Brits-Zweedse vaccin laten inenten om aan te tonen dat het ‘een zeer veilig en zeer doeltreffend vaccin is’.

Dirk Ramaekers weet het in ‘De Ochtend’ echter aan de trage leveringen van het bedrijf, en niet aan een reputatieprobleem.