Key takeaways

• Huidige marktindicatoren vertonen gelijkenissen met waarschuwingssignalen die voorafgingen aan grote crashes in 2000, 2008 en 2021.
• Hoge waarderingen, toenemende speculatie en stijgende krediethefboom verhogen volgens analisten het risico op een scherpere correctie.
• Experts wijzen op risico’s van paniekverkopen en een hoge blootstelling aan sterk overgewaardeerde posities in een volatiele markt.

De huidige marktomstandigheden hebben een waarschuwingssignaal geactiveerd dat in het verleden voorafging aan grote beurscorrecties in 2000, 2008 en 2021. Een belangrijke reden tot bezorgdheid is de sterke stijging van effectenleningen. Dat wijst op een hoog niveau van speculatieve kredietopname. Dr. Thomas Neukirch van het HQ Trust Family Office merkt op dat de huidige schuldniveaus vergelijkbaar zijn met die tijdens de dotcomcrash en in de aanloop naar de wereldwijde financiële crisis. Dit is geen garantie voor een onmiddellijke crash. Het suggereert echter wel dat een eventuele correctie aanzienlijk ernstiger zou kunnen uitvallen.

Klassieke beurscrashes

Beurscrashes hebben al meermaals plaatsgevonden doorheen de geschiedenis. Een van de bekendste is de beurscrash van 1929. Toen was er een plotselinge ineenstorting van de aandelenkoersen op de beurs van Wall Street, New York, die plaatsvond in oktober 1929. De wereld, en dan voornamelijk de Verenigde Staten, beleefde in de jaren 20 van de 20e eeuw een hoogconjunctuur. Als gevolg hiervan stegen de koersen van aandelen en andere effecten tot enorme hoogten. De beurscrash had wereldwijd catastrofale gevolgen en gold als directe oorzaak van de crisis van de jaren 30, ook bekend als de Grote Depressie.

In de jaren 70 was er de bearmarket van 1973-1974. Deze had invloed op alle grote aandelenmarkten ter wereld, met name het Verenigd Koninkrijk. Het was een van de ergste beurscrashes sinds de Grote Depressie. Alle belangrijkste aandelenindices van de toekomstige G7 bereikten hun dieptepunt tussen september en december 1974, waarbij ze in nominale termen minstens 34 procent van hun waarde verloren en in reële termen 43 procent. Deze crash werd veroorzaakt door de oliecrisis van 1973, stagflatie, het Watergateschandaal en het einde van het Bretton Woods-systeem.

Hedendaagse beurscrashes

Zwarte Maandag van 19 oktober 1987 was de eerste hedendaagse beurscrash. Deze begon op de Hong Kong Stock Exchange, daarna op de beurzen in West-Europa, Noord-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland. Dow Jones Industrial Average daalde met 22,6 procent op één dag tijd, wat deze crash zo uniek maakt. Deze aandelenindex was sinds 1985 bijna verdubbeld, maar in augustus 1987 waren er echter steeds meer tekenen van een naderend einde aan de bullmarkt. Het kabinet-Reagan was toen niet in staat om grip te krijgen op de inflatie en het enorme tekort op de handelsbalans.

In 2000 was er de bekende dotcomcrash. Van 1997 tot 2000 stegen de waarden van aandelen van internetbedrijven snel, als gevolg van de verwachte groei van die bedrijven. Een combinatie van grootschalige beursspeculatie en makkelijk verkrijgbaar investeringskapitaal creëerde een euforische stemming. Hierbij beschouwden mensen aloude economische wetmatige zekerheden als “voorbij”. In het voorjaar van 2000 stortten de koersen ten slotte in en ‘knapte’ deze zeepbel. Hierop volgde weliswaar een lichte recessie die dan weer langdurig was.

Ook de financiële crisis van 2008 kwam door een zeepbel. In de jaren 2000 kende de woningmarkt een bloei, waarbij leningen om een huis te kopen goedkoper werden met variabele rente. De Lehman Brothers-bank investeerde grote hoeveelheden geld in hypotheken. De bank gaf risicovolle leningen aan mensen met lage kredietwaardigheid. Hierdoor konden mensen hun leningen niet afbetalen. Uiteindelijk ging Lehman Brothers failliet. De wereldwijde interbancaire markt bevroor, waardoor banken elkaar niet meer vertrouwden.

De terugkeer van het speculatieve momentum

Analist Lawrence Fuller van Fuller Asset Management voegt aan de waarschuwing van Neukirch toe dat hij een „déjà vu“-gevoel heeft dat doet denken aan 1999. Hij wijst op een gevaarlijke trend waarbij marktmomentum en fantasierijke verwachtingen de plaats hebben ingenomen van fundamentele financiële analyse. Dit is vooral duidelijk in de ruimte- en satellietsectoren. Daar worden bedrijven als AST SpaceMobile en Rocket Lab verhandeld tegen koers-winstverhoudingen die het huidige gebrek aan winst negeren.

Rentevoeten en waarderingsrisico’s

De wisselwerking tussen deze opgeblazen waarderingen en rentetrends versterkte het risico. Hoge koers-omzetverhoudingen zijn alleen houdbaar in een omgeving met lage rente. Als de Federal Reserve de rente hoog houdt of verder verhoogt vanwege aanhoudende kerninflatie, zoals de stijging van de PCE met 3,3 procent in april, zouden deze te duur gewaardeerde aandelen snel kunnen instorten.

De AI-zeepbel en macro-economische realiteiten

Bovendien heeft de huidige obsessie met AI-gedreven aandelen geleid tot een volatiele momentumhandel. Deskundigen zoals Hao Hong en Jun Bei Liu waarschuwen dat deze trend voorbijgaat aan de macro-economische realiteit. Hoewel AI-winnaars momenteel de boventoon voeren, zou een plotselinge verschuiving in de inflatieverwachtingen of een vertraging van de Amerikaanse economische groei een einde kunnen maken aan deze speculatie.

Groeiende economische kloof

Ook het bredere economische beeld laat instabiliteit zien. Terwijl techreuzen floreren, hebben huishoudens met een lager inkomen te kampen met inflatie, wat leidt tot hogere achterstalligheidspercentages bij creditcards en autoleningen. Deze groeiende economische kloof, in combinatie met mogelijke geopolitieke schokken, zoals spanningen in de Straat van Hormuz die de energieprijzen beïnvloeden, zorgt voor een kwetsbare omgeving.

Strategieën voor risicobeperking

Hoewel analisten geen precieze datum voor een ineenstorting kunnen voorspellen, raden ze beleggers aan paniekverkopen te vermijden en speculatieve posities met extreme waarderingen geleidelijk af te bouwen. Zo kunnen beleggers hun kapitaal beschermen tegen een mogelijke plotse trendomkeer.

(mv) (em)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

Dit artikel is louter informatief en mag niet worden beschouwd als beleggingsadvies.