Key takeaways

• Oekraïne richt zich op Tu-22M3-bommenwerpers om het langeafstandsaanvalsvermogen van Rusland blijvend te ondermijnen.
• Verouderde vliegtuigrompen en gevechtsverliezen putten een vloot uit waarvoor geen haalbare vervanging bestaat.
• Productievertragingen bij nieuwere vliegtuigen zorgen ervoor dat Moskou steeds minder voordeel heeft.

Oekraïne richt zich strategisch op de Tu-22M3 ‘Backfire’-bommenwerper omdat Rusland geen haalbare manier heeft om deze verliezen aan te vullen.

Lange staat van dienst

De Tu-22M3, oorspronkelijk ontwikkeld als een supersonisch platform voor lange afstanden met variabele vleugelhoek, vormde samen met de Tu-95 Bear een hoeksteen van de Sovjetluchtvaart.

Tijdens het huidige conflict zijn deze vliegtuigen ingezet voor diverse missies, waaronder het bombardement op de Azovstal-fabriek in Mariupol en aanhoudende aanvallen op energienetwerken en logistieke knooppunten. Meer recentelijk zijn ze gebruikt om Kh-22/32-raketten af te vuren op havenfaciliteiten in Mykolaiv en Odessa, wat vaak succesvol was door hiaten in de Oekraïense luchtverdediging.

Oekraïense aanvallen

Ondanks zijn nut is de Tu-22M3 minder flexibel dan de Tu-95, aangezien zijn kleinere romp het laadvermogen beperkt tot slechts drie raketten per vlucht. Deze capaciteitsbeperking dwingt Rusland ertoe meerdere bommenwerpers tegelijk in te zetten om een aanzienlijke impact te bereiken. Bijgevolg zijn deze vliegtuigen doelwitten met hoge prioriteit geworden.

Oekraïne heeft verschillende neerschietingen opgeëist, waarbij ten minste zes bevestigde verliezen worden toegeschreven aan Oekraïense acties. Een opvallend voorbeeld was ‘Operatie Spiderweb’, waarbij de SBU gemodificeerde civiele vrachtwagens gebruikte om drones op een strategisch vliegveld af te vuren, waardoor zowel Tu-95’s als Tu-22M3’s werden beschadigd.

Slijtage en veroudering van vliegtuigrompen

Naast gevechtsverliezen heeft de Russische vloot te kampen met slijtage als gevolg van verouderde apparatuur. Ten minste vier bommenwerpers zijn verloren gegaan door ongevallen, waaronder een incident in juni 2026 tijdens een oefenslanding. Het ontwerp van het vliegtuig dateert uit de jaren zestig en de productie werd in de jaren negentig stopgezet.

Hoewel het toestel in 2014 een update kreeg, ontbreken de uitgebreide programma’s voor levensduurverlenging die bij andere strategische bommenwerpers wel zijn doorgevoerd. Het intense operationele tempo van de oorlog heeft de slijtage aan deze vliegtuigrompen versneld, waardoor mechanische storingen vaker voorkomen.

Geen vervanging

Moskou staat voor een cruciaal dilemma met betrekking tot de toekomst van zijn bommenwerpervloot. Met nog ongeveer 50 Tu-22M3’s heeft Rusland geen onmiddellijke vervanging. De Tu-160M2 wordt te traag geproduceerd om het gat op te vullen, en het op stealth gerichte PAK-DA-project is vastgelopen zonder noemenswaardige zichtbare vooruitgang. Gezien de financiële beperkingen van Rusland zijn dure renovaties van de gehele vloot onwaarschijnlijk.

Tenzij er een nieuwe strategie ontstaat, zal het Russische langeafstandsaanvalsvermogen blijven afnemen naarmate deze verouderde bommenwerpers geleidelijk worden uitgefaseerd of vernietigd. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!