Key takeaways

• België wordt geteisterd door wijdverspreide economische ontevredenheid als gevolg van stijgende kosten en de indruk dat de overheid machteloos staat.
• Financiële moeilijkheden treffen Brussel en Wallonië aanzienlijk harder dan Vlaanderen.
• Wereldwijde onzekerheid voedt een groeiend gevoel van machteloosheid onder de bevolking.

‘De Stemming‘, een recent nationaal onderzoek, uitgevoerd door de Université Libre de Bruxelles en de Universiteit Antwerpen in opdracht van RTBF, De Standaard en VRT NWS, wijst op een toenemende economische onrust in heel België. Uit die enquête blijkt dat een overgrote meerderheid van de bevolking van mening is dat de financiële gezondheid van het land het afgelopen jaar is verslechterd. Deze trend is in het hele land zichtbaar: 75 procent van de Walen, 69 procent van de inwoners van Brussel en 64 procent van de inwoners van Vlaanderen deelt deze negatieve mening.

Een gevoel van machteloosheid

Dit alomtegenwoordige crisissentiment komt voort uit een waargenomen gebrek aan zeggenschap. burgers voelen zich machteloos tegenover de mondiale volatiliteit, met name wat betreft de energiekosten, en geloven dat de regering niet langer in staat is hen tegen dergelijke externe schokken te beschermen. Dit sentiment is mogelijk versterkt door het tijdstip van de enquête in maart 2026, die volgde op militaire acties van Israël en de VS tegen Iran, waardoor de Europese energieprijzen omhoogschoten.

Ondertussen blijft de regering van premier Bart De Wever volhouden dat begrotingsdiscipline essentieel is. De federale regering stelt dat het tijdperk van de enorme uitgaven tijdens de pandemie voorbij is en dat begrotingscorrecties nu noodzakelijk zijn.

Belangrijkste publieke zorgen

De bezorgdheid van het publiek richt zich momenteel op de economie: 20 procent van de respondenten noemt dit de belangrijkste uitdaging voor België. Specifieke zorgen zijn onder meer de kosten van levensonderhoud, de koopkracht en de algehele stabiliteit van de overheidsfinanciën, waar 15 procent van de deelnemers zich zorgen over maakt. Andere belangrijke zorgen zijn politieke vertegenwoordiging, maatschappelijke verschuivingen zoals individualisme en polarisatie, en migratie.

De gegevens wijzen op een aanzienlijke ongelijkheid tussen de regio’s, die waarschijnlijk verband houdt met inkomensverschillen. In Brussel en Wallonië is economische nood de hoogste prioriteit (respectievelijk 26 procent en 29 procent), terwijl deze in Vlaanderen met 13 procent op de vierde plaats staat. Deze kloof komt ook tot uiting in de financiële stabiliteit; bijna het dubbele percentage mensen in Brussel en Wallonië (31 procent) heeft moeite om de maandelijkse uitgaven te dekken in vergelijking met dat in Vlaanderen (17 procent). Terwijl Wallonië en Vlaanderen op dit gebied een lichte verbetering kenden, kende Brussel een sterke toename van financiële moeilijkheden.

De crisis van de kosten van levensonderhoud

Voor het eerst werd in het onderzoek gekeken naar specifieke onbetaalbare uitgaven. De meest voorkomende uitgaven die Belgen niet langer kunnen opbrengen, zijn voertuigen (26 procent), onvoorziene uitgaven (23 procent) en jaarlijkse vakanties (22 procent), met nog hogere percentages in Brussel. Bovendien kan ongeveer 10 procent van de bevolking de basisrekeningen voor nutsvoorzieningen of adequate verwarming van de woning niet betalen.

Ook op het gebied van sociale kwesties liepen de regionale prioriteiten uiteen. Terwijl migratie voor slechts 7 procent van de respondenten in Wallonië en Brussel een ondergeschikte zorg was, had het een aanzienlijk hogere prioriteit in Vlaanderen, waar 15 procent het als een topprioriteit noemde, boven economische zorgen. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!