Key takeaways
- Uit een analyse blijkt dat het federale mobiliteitsbudget in de praktijk vaak niet wordt gebruikt voor duurzaam vervoer, maar vooral om woonkosten zoals huur of hypotheek te betalen.
- Er groeien zorgen over ongelijkheid, mogelijk misbruik en de nood aan hervorming, waarbij onder meer een plafond op woonkosten wordt voorgesteld.
Uit een recente analyse van KPMG, op basis van data van Olympus Mobility, die door De Tijd werd ingezien, blijkt dat een aanzienlijk deel van de werknemers die gebruikmaken van het federale mobiliteitsbudget woonlasten voorrang geven boven duurzaam vervoer. Bijna de helft van alle gebruikers besteedt het volledige budget uitsluitend aan hypotheeklasten of huur, waarbij groene alternatieven volledig worden genegeerd.
Van duurzaamheid naar financiële optimalisatie
De primaire doelstelling van het mobiliteitsbudget was het stimuleren van een overgang naar milieuvriendelijke verplaatsingen, zoals fietsen of het gebruik van het openbaar vervoer. Uit het onderzoek blijkt echter dat het systeem momenteel meer functioneert als een instrument voor fiscale en woonoptimalisatie dan als een drijfveer voor gedragsverandering.
Deskundigen Olivier Vanneste en Kathleen Veugelen merken op dat het onduidelijk blijft of die financiële stimulans daadwerkelijk de verkeerscongestie vermindert, de uitstoot verlaagt of werknemers ertoe aanzet dichter bij hun werkplek te gaan wonen.
Zorgen over rechtvaardigheid en misbruik
Er zijn ook zorgen naar voren gekomen over rechtvaardigheid en integriteit. Omdat de huisvestingsvergoeding afhankelijk is van specifieke criteria, zoals wonen binnen 10 kilometer van het kantoor, hebben sommige werknemers te maken met ongelijkheden die uitsluitend gebaseerd zijn op hun functie of adres.
Bovendien zijn er meldingen van mogelijk misbruik, waarbij medewerkers om een officiële overplaatsing naar andere vestigingen vragen, louter om aan de afstandsvereiste te voldoen.
Debat over plafonnering van woonkosten
Dit is bijzonder zorgwekkend nu het systeem voor een verplichte uitbreiding staat. Hoewel het momenteel vrijwillig is voor een klein aantal werkgevers, moeten bedrijven met 50 of meer werknemers die optie vanaf volgend jaar aanbieden, en kleinere bedrijven met ten minste 15 werknemers volgen kort daarna.
Als reactie hierop pleit de studie voor een herziening van de regels. Voorgestelde wijzigingen zijn onder meer het schrappen van de voorwaarde voor werken op afstand of het invoeren van een glijdende schaal voor de reiskostenvergoeding, om het systeem eerlijker en beter beheersbaar te maken. Ook vakbonden en werkgeversorganisaties hebben aangedrongen op een maximum, waarbij zij voorstellen dat woonkosten slechts de helft van het budget mogen uitmaken om perverse prikkels te voorkomen. Een dergelijke limiet zou het jaarlijkse nettovoordeel voor sommige gebruikers met bijna 2.000 euro kunnen verminderen.
(at)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
