Key takeaways
- Het aantal langdurig leegstaande woningen in Vlaanderen heeft een recordhoogte van meer dan 30.000 woningen bereikt.
- Het aantal leegstaande woongebouwen neemt sterk toe, ondanks de dringende behoefte aan betaalbare woningen.
- Maar een leegstaand pand opnieuw bewoonbaar maken kost geld, terwijl renovatiekosten en strengere energienormen de drempel voor kopers verhogen.
Voor het eerst is het aantal langdurig leegstaande woningen in Vlaanderen de grens van 30.000 gepasseerd. Volgens een rapport van De Tijd stonden in 2025 minstens 30.807 panden al een jaar of langer leeg. Deze trend is vooral duidelijk bij woningen, wat zorgwekkend is gezien de dringende behoefte aan betaalbare woningen.
Sterke stijgende trend
Uit de statistieken blijkt een stijging van het aantal leegstaande panden met 3,4 procent ten opzichte van 2024. De groei is nog opvallender wanneer deze over een langere periode wordt bekeken; sinds 2020 is er een stijging van 38,5 procent geweest, wat betekent dat er nu meer dan 8.500 extra panden leegstaan.
Dit is het hoogste niveau van leegstand dat ooit is geregistreerd sinds het agentschap Wonen in Vlaanderen deze gegevens is gaan bijhouden.
Geen uniforme database
De werkelijke cijfers liggen echter waarschijnlijk hoger dan de gerapporteerde cijfers. Omdat Vlaanderen geen uniforme centrale database heeft, zijn er slechts gegevens beschikbaar van 215 van de 285 gemeenten in de regio – met name die welke financiering ontvangen voor gezamenlijke lokale huisvestingsinitiatieven.
Hoewel Wonen in Vlaanderen suggereert dat de stijging voornamelijk te wijten is aan een zorgvuldiger registratie door lokale overheden, merkt De Tijd op dat deze bewering niet onafhankelijk kan worden geverifieerd.
Oproep tot meer transparantie
Pascal De Decker, emeritus hoogleraar huisvestingsbeleid aan de KU Leuven, constateert dat de nauwkeurigheid waarmee leegstand wordt bijgehouden en aangepakt, sterk verschilt tussen de verschillende gemeenten.
Daarom pleiten deskundigen voor de oprichting van een transparant, openbaar register waarin elke leegstaande woning in Vlaanderen wordt geregistreerd.
Leegstand is niet automatisch betaalbare huisvesting
De hoge leegstandscijfers staan op het eerste gezicht haaks op de grote vraag naar betaalbare woningen. Toch is die redenering niet zo eenvoudig. Een leegstaand pand is niet noodzakelijk meteen een woning die opnieuw op de markt kan worden gebracht.
Veel woningen zijn verouderd en vereisen ingrijpende renovaties, terwijl de kosten voor energie, materialen en aannemers de voorbije jaren sterk zijn gestegen. Daar komen bovendien energetische en technische verplichtingen bij. Zo moeten nieuwe eigenaars van woningen met EPC-label E of F die sinds 2023 zijn aangekocht, de woning binnen zes jaar renoveren tot minstens label D. Voor kandidaat-kopers kan een woning die op papier betaalbaar lijkt, daardoor na aankoop al snel een veel grotere financiële investering worden.
Renovatiefactuur als drempel
Dat probleem wordt des te groter nu de koopkracht van gezinnen onder druk staat. Inflatie, hogere energiekosten en een onzekerdere arbeidsmarkt laten minder financiële ruimte voor grote investeringen. Wie vandaag een woning koopt die nog tienduizenden euro’s aan renovaties vereist, moet die kosten bovendien boven op de aankoopprijs en eventuele financieringslasten dragen.
De vraag is dan ook niet alleen hoeveel woningen leegstaan, maar hoeveel daarvan tegen een haalbare kost opnieuw bewoonbaar kunnen worden gemaakt. Een leegstaande woning is pas een oplossing voor de krapte op de woningmarkt wanneer gezinnen zich niet alleen de woning, maar ook de renovatie ervan kunnen veroorloven. (lv)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
