IJsland bereidt zich voor op dreigende vulkaanuitbarsting: ‘Grond trilt 24 uur op 24’

Foto: John Beatty / Science Photo Library – Isopix

Sinds 24 februari hebben 17.000 aardbevingen IJsland getroffen. De zuidwestelijke regio, waar de hoofdstad Reykjavik is gelegen, is het zwaarst getroffen. Experts verwachten een vulkaanuitbarsting in de komende uren of zelfs dagen, zonder te weten om welke vulkaan het juist gaat.

IJsland krijgt regelmatig te maken met aardbevingen. Dat komt omdat het eiland bovenop de Mid-Atlantische Rug ligt, gevormd door uit elkaar drijvende aardplaten. Maar de inwoners hebben naar eigen zeggen nog nooit zoveel bevingen na elkaar meegemaakt. ‘Het is heel ongewoon om de aarde 24 uur per dag te voelen schudden, een hele week lang. Het maakt dat je je heel klein en hulpeloos voelt tegenover de natuur’, zegt een inwoner van de hoofdstad.

Op 24 februari trof een zware aardbeving – 5,6 op de schaal van Richter – de regio in de buurt van de hoofdstad. Sindsdien blijven naschokken de regio teisteren, zelfs een week later. Daarnaast hebben de afgelopen dagen nog twee andere aardbevingen – met een magnitude van minstens 5 – plaatsgevonden. De bevolking hoopte op wat kalmte eind deze week, maar vandaag trof een nieuwe aardbeving – deze keer met een kracht van 8,5 – de regio opnieuw. 

Ondanks de omvang en de frequentie van deze schokken is er vrijwel geen schade, afgezien van een paar gebarsten wegen en gevallen rotsen. De gevolgen van de aardbeving van donderdagochtend zijn nog niet bekend. Daarbovenop verwachten wetenschappers nog een uitbarsting.

Dreigende uitbarsting

Volgens professor vulkanologie Þorvaldur Þórðarson ‘is het zeer waarschijnlijk dat we te maken hebben met een indringing van magma in de aardkorst’. Wetenschappers kijken of het magma blijft stijgen naar het aardoppervlak. Er zijn 13 vulkanen in de regio, waarvan er 4 in de laatste 8 eeuwen zijn uitgebarsten. Een uitbarsting zou volgens de wetenschappers dus in de komende uren of dagen kunnen plaatsvinden. Het meteorologisch bureau van het land heeft al het aantal meetinstrumenten in de regio opgevoerd om de kleinste aanwijzing van vulkanische activiteit op te sporen.

Dit nieuws is enigszins beangstigend te noemen, gezien het feit dat tweederde van de IJslanders in deze regio woont. Wetenschappelijke modellen schatten echter dat er in het geval van een lavastroom geen steden zullen worden getroffen. De inwoners zijn dus in principe veilig. Er bestaat echter nog steeds een risico op schade: sommige wegen en elektriciteitsleidingen zouden vernield kunnen worden.

Een mogelijke aswolk zou geen probleem mogen vormen, stellen experts. In 2010 had de uitbarsting van de Eyjafjallajökull-vulkaan alle luchtverbindingen stilgelegd nadat er een grote hoeveelheid roet was vrijgekomen. Maar het magma zal deze keer een heel andere structuur hebben, waardoor een dergelijk scenario zich dit jaar niet meer zou mogen voordoen. (mah)

Lees ook: