Hoe sommige mensen jarenlang in luchthavens kunnen wonen

Foto: AP Photo/Matt Rourke/Isopix

Het heeft veel weg van de klassieker The Terminal, waarin Tom Hanks als burger uit een Oostblokland vastzit in een New Yorkse terminal, maar mensen die erin slagen om maanden en zelfs jaren door te brengen in een luchthaven bestaan wel degelijk – al doen ze dat niet altijd vrijwillig. 

In januari pakte de politie nog een 36-jarige man op die drie maanden in de internationale luchthaven van O’Hare in Chicago had geleefd. Aditya Singh maakte er sinds oktober handig gebruik van de terminals, winkels en sanitaire voorzieningen. Pas toen twee luchthavenmedewerkers om zijn identiteitsbewijs vroegen, werd hij betrapt. 

Singh is echter lang niet de eerste die een lang verblijf in een vlieghaven voor elkaar kreeg, merkte geschiedenisprofessor Janet Bednarek (University of Dayton) op. Ze bestudeert al meer dan twee decennia lang de geschiedenis van luchthavens en is zo al heel wat verhalen tegengekomen van mensen die er weken, maanden en soms jaren ronddwalen. 

‘Het is mogelijk om op luchthavens te leven, omdat ze veel van de basisvoorzieningen bieden die nodig zijn om te overleven: voedsel, water, sanitair en onderdak’, schrijft Bednarek in The Conversation. ‘En hoewel de luchthavens niet noodzakelijk 24 uur per dag, 7 dagen per week operationeel zijn, gaan de luchthaventerminals vaak ’s morgens vroeg open en blijven ze open tot diep in de nacht. Veel van de faciliteiten zijn zo groot dat degenen die vastbesloten zijn te blijven – zoals de man op O’Hare – manieren kunnen vinden om geruime tijd niet ontdekt te worden.’

18 jaar in Franse terminal

Bednarek haalt het bekendste voorbeeld aan van een langdurig verblijf in een luchthaventerminal, al was dat niet uit vrije wil. De Iraniër Mehran Karimi Nasseri, wiens verhaal de inspiratiebron zou zijn geweest voor The Terminal, woonde achttien jaar op het Franse vliegveld Roissy-Charles de Gaulle in afwachting van zijn identiteitspapieren. Nasserie verliet de luchthaven uiteindelijk in 2006, toen hij moest worden opgenomen in het ziekenhuis.

Ook de Amerikaanse klokkenluider Edward Snowden zat in 2013 meer dan een maand vast sinds zijn vlucht uit Hongkong in de transitzone van de Sjeremetjevo-luchthaven van Moskou. De Verenigde Staten had zijn reispaspoort ingetrokken, wat een doortocht naar een van de Zuid-Amerikaanse landen die hem politiek asiel wilden verlenen vrijwel onmogelijk maakte.

Pandemie en daklozen

Recenter nog heeft ook de pandemie voor onvrijwillige luchthavenbewoners gezorgd. Zo kwam Roman Trofimov, een Estlander, op 20 maart aan in de Filipijnse hoofdstad Manila, maar hij geraakte niet meer weg uit de vertrekhal omdat de Filipijnen geen visa meer gaven aan aankomende reizigers. Uiteindelijk verbleef hij er langer dan 100 dagen. 

Bovendien zijn volgens Bednarek grote luchthavens in de Verenigde Staten en Europa al langer populaire verblijfplaatsen voor daklozen. Verschillende media meldden in 2018 namelijk een stijging van het aantal daklozen in verschillende grote Amerikaanse luchthavens in de voorgaande jaren. 

Lees ook:

(jvdh)