De klimaatambitie: een typisch Belgische kakofonie

Alle overheden in ons land hebben de mond vol over klimaatdoelstellingen, maar zijn die plannen wel realistisch? Hoe krijgen we onze huizen energieneutraal? En hoe produceren we groene elektriciteit? Er is dringend nood aan een brede, realistische aanpak, want willen we onze klimaatambities waarmaken, dan moeten we iedereen meekrijgen.

De laatste weken werd er heel wat gepalaverd over de Belgische klimaatambities. De klimaattop in Glasgow liet onze heren en dames politici nog maar eens beseffen dat het vijf voor twaalf is. Onze overheden wezen elkaar met de vinger en schotelden elkaar moeilijke vragen en grote verwachtingen voor, want zo hoort dat in België. Er werden snel-snel wat ambities op papier gezet om geen mal figuur te slaan in Glasgow. Maar als je kijkt naar de concrete klimaatambities en bijhorende plannen, kan je alleen maar vaststellen dat het Belgische surrealisme nog steeds regeert. De architect tekende de plannen voor de renovatie. Alleen staat de keuken in de badkamer en staat het bad op zolder. Je m’en foutisme. Want ook dat is Belgisch. 

We blinken uit in ambitie: in 2030 kopen we alleen nog elektrische auto’s. Mazout- en gasketels doven uit en alle huizen gaan aan de warmtepomp. Niemand stelt nog in vraag dat elektrificatie en carbonisatie cruciaal is. Maar hoe zet je die stap? Ons klimaat is niet geschikt voor optimale energieproductie met zon en wind. België zal niet in staat zijn om voldoende eigen groene elektriciteit te produceren. En wat doet de overheid? Gascentrales bouwen. Look who’s talking. Hypocrisie ten top. 

Is dit een pleidooi voor kernenergie? Absoluut niet, want ook deze productie brengt zijn vuilbakje met zich mee. Maar wat zijn de alternatieven?  

Geachte regeringen, hou uw ambities betaalbaar 

Er bestaat ook weinig realisme ten opzichte van de onderdanen. De welgestelde politici en groene yuppies lopen op hun vegan sneakers de energieneutrale toekomst tegemoet. Hun elektrische wagens staan mooi op de oprit van hun totaal gerenoveerde en geïsoleerde driegevelwoning. Maar wat met jonge gezinnen? Wat met de alleenstaande ouders van twee studerende pubers? Wat met de oudere generatie die het moet doen met een karig pensioentje? Hoe dragen zij bij tot de klimaatdoelstellingen? Een miljoen onderdanen doet vandaag beroep op het sociaal tarief. Zij denken elke dag na over of er nog een restje choco in de pot zit. Ze liggen niet wakker van de klimaatdoelstellingen. Duurzaamheid mag geen elitebedoening zijn. En dat wordt het stilaan wel. 

Oplossingen in de bouwsector 

Een deel van de klimaatoplossing ligt ongetwijfeld bij de bouwsector. De overheid was destijds slim genoeg om het E-peil uit te vinden. Vandaag is elke nieuwbouwwoning bijna-energieneutraal (BEN). Nieuwe technologieën zoals warmtenetten, warmtepompen en collectieve systemen zoals geothermie openen deuren. Een stap in de goede richting, maar in de nieuwbouw zijn er nog weinig winsten te boeken.  

De echte winstmarge zit ‘m in de renovatie – en vervangingsmarkt. Al lijkt de Belg nog steeds te vertrouwen op klassieke energiebronnen. De voorbije twaalf maanden werden er in ons land 220.000 gaswandketels verkocht, 9.700 staande vloerketels en zelfs nog 15.400 stookolieketels. Ter vergelijking: er werden in diezelfde periode slechts 13.200 warmtepompen verkocht. 

Kan u onze landgenoten verwijten dat ze nog steeds voor gas en stookolie kiezen? Vandaag hebben wij één van de duurste elektriciteitsfacturen van Europa. Onze gasprijzen zijn nog relatief betaalbaar. Een taxshift? Dat kan, maar de factuur moet betaalbaar blijven.  

Hybride verwarming kan een oplossing zijn in de vervangingsmarkt. Combineer uw bestaande gas- of stookolieketel met een warmtepomp! Tijdens de koudere maanden geniet u van het rendement van uw gas- of stookolieketel. Tijdens de zomer, wanneer de verwarming amper nodig is, maakt u gebruik van de warmtepomp. Bij deze een warme oproep aan onze overheden: werk een goede subsidie uit voor hybride toestellen. U zal uw klimaatambities sneller waarmaken dan met uw huidige aanpak. 

Op lange termijn geloof ik ook in groene waterstof. Vandaag is het al mogelijk om groene waterstof vanuit het buitenland over te brengen. Waarom H2 niet transporteren via het bestaande gasnetwerk? H2-verwarmingstoestellen (100% H2 of tot 20% bijmenging) bestaan reeds en zijn getest. De industrie is er klaar voor. Maar het blijft wachten op de Fluviussen en Fluxissen om mee op de kar te springen. H2 kan echter enorme winsten opleveren. Alleen al de installatie vraagt veel minder werk dan het installeren van een warmtepompen en daarbij kan je een waterstofketel gewoon aansluiten op de bestaande radiatoren. 

Ga voor een realistische aanpak 

We kunnen concluderen dat onze overheden werk hebben gemaakt van duidelijke ambities. De doelstellingen werden mooi geformuleerd, maar over de fundamenten werd niet nagedacht. De regeringen slaan de bal op verschillende fronten mis (bvb : hybride verplichten in nieuwbouw ) . Belangrijk is dat men niet vergeet dat deze doelstellingen invloed hebben op de industrie, op gezinnen en een heel groot deel van de bevolking.  

Dames en heren van de regeringen, denk na over de oplossingen op lange termijn. Niet iedereen kan een net aangekochte oude woning op vijf jaar tijd renoveren. De woningprijzen swingen nu al de pan uit. Niet iedereen kan een elektrische wagen betalen. Niet iedereen heeft 25.000 euro om een woning te isoleren. Ga niet voor ecofundamentalisme, maar voor ecorealisme. Geloof me vrij, ik ben geen klimaatontkenner. Ik werk heel graag mee aan een groenere toekomst. Maar ik wil iedereen mee. Tous ensemble. Want ook dat is typisch Belgisch. 


De auteur Yves Vanpoucke is commercieel directeur bij Remeha Belgium

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20