Key takeaways
- België versnelt de levering van F-16’s om de slinkende luchtvloot van Oekraïne te versterken.
- Door de toename van Russische drones naderen de bestaande straaljagers hun kritieke onderhoudslimieten.
- Ernstige tekorten aan munitie en trage revisiecycli belemmeren de operationele paraatheid.
België heeft besloten de overdracht van zijn buiten dienst gestelde Lockheed Martin F-16’s aan Oekraïne te versnellen. De komende levering is uitgebreid van drie naar tien vliegtuigen. Het blijft echter onzeker hoeveel daarvan vliegklaar zullen zijn, aangezien uit eerdere plannen bleek dat een aanzienlijk deel van de eerste partij uitsluitend voor reserveonderdelen zou worden gebruikt.
Hoewel deze versnelling positief is, biedt het slechts beperkte onmiddellijke verlichting voor een vloot die al tot het uiterste wordt uitgerekt.
Zeer intensief gebruik
De Oekraïense luchtmacht heeft te maken met een intensief operationeel tempo, met name in de strijd tegen een golf van Russische drones met straalmotor. Alleen al in september zette Rusland ongeveer 2.000 van deze drones in, een enorme stijging ten opzichte van de 350 die in juni werden waargenomen.
Omdat F-16’s tot de weinige middelen behoren die deze dreigingen kunnen onderscheppen, vliegen ze frequent, waardoor ze sneller hun verplichte inspectielimiet van 300 vlieguren in het buitenland naderen.
Onderhoudsproblemen
Naast de mechanische slijtage wordt de 107e Luchtvaartvleugel gehinderd door verschillende knelpunten. Een tekort aan precisieglijbommen en lucht-luchtraketten heeft piloten gedwongen terug te vallen op 20-mm-kanonnen, hoewel zelfs die munitie soms schaars is.
Bovendien kampt de onderhoudscapaciteit met problemen. Het Belgische bedrijf Sabena is overbelast, en president Zelensky heeft opgemerkt dat ongeveer de helft van de vloot vaak in het buitenland aan de grond blijft voor reparaties.
Trage leveringen
De algehele uitbreiding van de F-16-vloot verloopt traag en gefragmenteerd. Terwijl Nederland en Denemarken het grootste deel van de huidige vliegtuigen hebben geleverd, heeft Oekraïne sinds begin 2024 al vijf straaljagers verloren.
België is van plan om uiteindelijk alle 53 van zijn afgedankte gevechtsvliegtuigen over te dragen in het kader van de overgang naar de F-35, maar het leveringsschema loopt vertraging op, waardoor de laatste zending mogelijk pas in 2029 zal aankomen. Ondertussen hebben andere toegezegde vliegtuigen, zoals die uit Noorwegen, te maken gehad met vertragingen bij de opknapbeurt.
Achteruitgang van materieel uit het Sovjettijdperk
Deze situatie is nog verergerd door de vervallen staat van de Oekraïense vliegtuigen uit het Sovjettijdperk, zoals de Su-27 en MiG-29. Die vliegtuigen hebben tijdens het bijna vijf jaar durende conflict zware verliezen geleden.
Ook de alternatieve opties zijn beperkt. Er zijn slechts kleine aantallen Franse Mirage 2000’s geleverd, en toekomstige leveringen kunnen in gevaar komen door het politieke klimaat rond de Franse verkiezingen van 2027.
Gripen en Rafale als oplossing?
Er tekent zich enige diversificatie af in de toekomst. Zweden heeft 16 Gripen-gevechtsvliegtuigen toegezegd voor begin volgend jaar, en Oekraïne is van plan later nog 20 modernere Gripens aan te schaffen.
Daarnaast is er met Frankrijk een overeenkomst gesloten voor 16 Rafale-vliegtuigen, hoewel deze pas in 2028 worden verwacht. Voorlopig blijft Oekraïne sterk afhankelijk van een beperkt aantal operationele F-16’s om zijn luchtverdediging in stand te houden. (fc)
Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
