Key takeaways
- Klimaatverandering vormt een bedreiging voor de wereldwijde bierproductie door ernstige droogtes en misoogsten.
- Boeren in Duitsland investeren miljoenen in irrigatiesystemen om de watervoorziening veilig te stellen.
- Wintergerst biedt een veerkrachtig alternatief voor door hitte gestresste zomergraansoorten.
Klimaatverandering vormt een bedreiging voor de productie van essentiële ingrediënten voor bier. Extreme hitte en waterschaarste treffen hop- en gerstvelden in Duitsland en Oostenrijk. In de Oostenrijkse regio Mühlviertel melden boeren zware verliezen. Sommige planten zijn volledig vernietigd. De hopbellen die de droogte hebben overleefd, zijn tot de helft kleiner dan normaal. Ook Beieren, een belangrijk centrum voor de hopteelt, kampt met langdurige droogte. Die belemmert niet alleen de plantengroei, maar vergroot ook de kwetsbaarheid voor plagen zoals spintmijten.
Risico’s voor de bevoorrading op lange termijn
Voor het huidige Oktoberfest is er voorlopig geen sprake van een biertekort. Toch zijn de vooruitzichten op lange termijn voor brouwerijen zorgwekkend. Hop is een belangrijke grondstof voor bier en bepaalt de bitterheid en een groot deel van het aroma. Bestaande voorraden en langetermijncontracten kunnen de gevolgen van een slechte oogst op korte termijn beperken.
Hoe sterk de oogst van dit jaar de prijzen en productie zal beïnvloeden, is nog niet duidelijk. Naast de oogst spelen ook bestaande voorraden, langetermijncontracten en de ontwikkeling van het teeltareaal een rol. De sector moet zich daarom steeds meer aanpassen aan drogere omstandigheden.
Investeren in waterinfrastructuur
Om deze veranderingen het hoofd te bieden, investeren producenten fors in waterbeheer. In het Oostenrijkse Mühlviertel zijn inmiddels irrigatiesystemen geïnstalleerd op ongeveer 20 procent van het hopareaal. Door de toenemende droogte kan die behoefte verder stijgen.
Ook in Beieren worden grote irrigatieprojecten gepland. In het Spalter Hügelland moet een systeem water uit een oeverfiltratiebron aan de Fränkische Rezat naar een nieuw opslagbekken pompen. Vanuit daar kunnen tijdens droge maanden ongeveer 400 hectare hopvelden worden geïrrigeerd. De kosten worden geraamd op maximaal 20 miljoen euro. Ongeveer de helft daarvan komt naar verwachting van de deelstaat Beieren. De betrokken landbouwers moeten de rest financieren.
Ook in de Hallertau, de grootste hopregio van Duitsland, wordt gewerkt aan een duurzame watervoorziening. De lokale irrigatievereniging verenigt 461 landbouwbedrijven met samen ongeveer 12.000 hectare. Beieren ondersteunt de planning van nieuwe irrigatie-infrastructuur met 9,5 miljoen euro.
Extra irrigatie alleen zal echter waarschijnlijk niet volstaan. De sector zoekt daarom ook naar andere oplossingen voor de gevolgen van droogte.
Aanpassing van graansoorten
Landbouwers en brouwerijen zoeken ook naar alternatieven voor zomergerst. Gemiddeld is ongeveer 60 tot 75 gram zomergerst nodig voor een halve liter bier. Juist deze graansoort heeft steeds meer moeite met toenemende droogte.
Een brouwerij in Potsdam experimenteert daarom met wintergerst in de Uckermark. Op een proefveld van twee hectare wordt onderzocht of deze graansoort geschikt is voor de teelt en vervolgens voor het brouwproces.
Het belangrijkste verschil is het moment van zaaien. Wintergerst wordt in oktober gezaaid en profiteert daardoor van het vocht in de herfst en het begin van de winter. In januari is de plant doorgaans al groen en heeft ze een flinke voorsprong in haar ontwikkeling.
Zomergerst ontwikkelt zich voor een groot deel tijdens de steeds drogere lente- en zomermaanden. Wintergerst kan daardoor beter profiteren van het vocht tijdens de koelere seizoenen.
Wetenschappelijke monitoring en onderzoek
De proef met wintergerst wordt begeleid door het Terrathesis-project van de Filmuniversität Babelsberg. Dat project wordt gefinancierd door de VolkswagenStiftung en onderzoekt de concrete gevolgen van klimaatverandering in Brandenburg.
Het project brengt wetenschap, landbouw en de brouwerijsector samen. De onderzoekers willen zo in kaart brengen wat een warmer en droger klimaat betekent voor lokale industrieën. Het project loopt tot eind 2029.(zvm)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
