Key takeaways
- Particuliere schikkingen missen de transparantie en het toezicht op mensenrechten dat publieke wetgeving wel biedt.
- Beschermende maatregelen zoals leeftijdsverificatie kunnen onbedoeld de privacy en anonimiteit van gebruikers in gevaar brengen.
- Overheden moeten op bewijs gebaseerde kaders invoeren in plaats van te vertrouwen op overeenkomsten met bedrijven.
VN-deskundigen hebben de juridische overeenkomst tussen Meta en verschillende procureurs-generaal van Amerikaanse staten gekarakteriseerd als een belangrijke stap richting meer verantwoordingsplicht van platforms. Daarbij kijken ze vooral naar de manier waarop het ontwerp van digitale diensten onder de loep wordt genomen. Ze waarschuwen echter dat particuliere schikkingen geen afdoende vervanging zijn voor open, op rechten gebaseerde wetgeving.
Er bestaat grote bezorgdheid dat beslissingen die achter gesloten deuren worden genomen, precedenten voor de hele sector kunnen scheppen. Daardoor zou het digitale landschap voor jongeren wereldwijd kunnen worden gevormd zonder inspraak van het publiek of voldoende toezicht op de mensenrechten.
Beschermingsmechanismen en nieuwe kwetsbaarheden
De overeenkomst introduceert verschillende beschermingsmechanismen. Het gaat onder meer om instrumenten voor ouderlijk toezicht, systemen voor leeftijdsverificatie en beperkingen op meldingen en gebruikstijd. Ook kunnen gebruikers onder de 18 jaar kiezen voor niet-gepersonaliseerde aanbevelingen. Die zijn gebaseerd op algemene gegevens in plaats van op de individuele gebruikersgeschiedenis.
Hoewel deze functies van Meta bedoeld zijn om jongeren te beschermen, waarschuwen deskundigen voor nieuwe kwetsbaarheden. Leeftijdsverificatietools kunnen onnauwkeurig zijn en kunnen het verzamelen van extra persoonsgegevens noodzakelijk maken. Daardoor kunnen anonimiteit en privacy onder druk komen te staan. Bovendien kunnen te ruime beperkingen het vermogen van jongeren om zich te uiten of contacten te leggen, belemmeren.
Evenwicht tussen toegang en algoritmische transparantie
Voor veel gemarginaliseerde jongeren fungeert het internet als een essentiële bron van steun en gemeenschap die offline niet beschikbaar is. Daarom moeten eventuele beperkingen op de toegang evenredig en noodzakelijk zijn. Zo moet worden voorkomen dat bestaande sociale ongelijkheden verder toenemen.
Om echte veiligheid te waarborgen, wezen de deskundigen op het belang van ‘algoritmische verklaarbaarheid’. Gebruikers moeten kunnen begrijpen hoe aanbevelingssystemen hun online ervaring beïnvloeden. Zonder die transparantie is het moeilijk om vast te stellen of wijzigingen aan het ontwerp daadwerkelijk risico’s verminderen of bestaande problemen alleen minder zichtbaar maken.
Systemische kwesties en mondiale regelgevingsrisico’s
De specialisten waarschuwen bovendien dat een te grote afhankelijkheid van ouderlijk toezicht of gedragsveranderingen bij gebruikers voorbijgaat aan de kern van het probleem. Het gaat daarbij om bedrijfsmodellen die zijn ontworpen om de betrokkenheid van gebruikers te maximaliseren.
Die systemische kwesties hebben niet alleen gevolgen voor minderjarigen, maar ook voor volwassenen. De schikking suggereert bovendien dat andere grote platforms zoals TikTok, YouTube en Snap soortgelijke maatregelen zouden kunnen nemen. Daardoor bestaat het risico dat één bedrijfsovereenkomst uitgroeit tot een wereldwijde regelgevingsnorm.
Roep om empirisch onderbouwde kaders
De VN-deskundigen roepen overheden uiteindelijk op om een totaalverbod op sociale media voor minderjarigen te vermijden. In plaats daarvan pleiten ze voor op bewijs gebaseerde en consistente kaders.
Volgens de deskundigen biedt louter naleving van een schikking geen garantie voor effectiviteit. Ze pleiten daarom voor onafhankelijke audits om de daadwerkelijke vermindering van schade te meten. Ook moeten toekomstige veiligheidsnormen volgens hen op transparante wijze worden ontwikkeld, met actieve deelname van jongeren.(zvm)
Wil je meer technieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Tech Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
