Key takeaways

• De EU is van plan Canada aan te wijzen als haar eerste ‘geassocieerd lid’ om de dominantie van supermachten tegen te gaan.
• De samenwerking zal zich richten op de integratie van toeleveringsketens, defensie en kritieke onderzeese infrastructuur.
• Deze alliantie vermindert de gevaarlijke economische afhankelijkheid van de Verenigde Staten en China.

Geconfronteerd met de ineenstorting van traditionele mondiale structuren, werkt de Europese Unie in hoog tempo aan het tot stand brengen van een nieuw trans-Atlantisch partnerschap. Deze strategische koerswijziging wordt ingegeven door een reeks existentiële bedreigingen en een verslechterende relatie met de Verenigde Staten. Volgens Europese leiders vormt een versterkte band met Canada de hoeksteen van deze nieuwe aanpak.

Afzetten tegen China en de VS

Tijdens een bijeenkomst in Montreal benadrukte Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, dat het bestaande internationale kader in verval is. Zij stelde dat de EU zich niet langer kan laten beperken door verouderde mondiale systemen en stelde voor dat Canada als uitgangspunt zou dienen voor een toekomstgerichte alliantie.

Beide entiteiten worstelen met een geopolitiek klimaat waarin de overkoepelende invloed van China en de VS hun economische welvaart en nationale veiligheid in gevaar brengt.

Geassocieerd lidmaatschap

Om de intimidatietactieken van mondiale supermachten het hoofd te bieden, bespraken premier Mark Carney en von der Leyen een ongekende regeling: Canada aanwijzen als het allereerste ‘geassocieerd lid’ van de EU. Dit partnerschap heeft tot doel de soevereiniteit en autonomie van beide partijen te versterken.

De voorgestelde samenwerking omvat het verdiepen van de integratie van toeleveringsketens, het op elkaar afstemmen van beleid inzake economische veiligheid en samenwerking binnen de defensiesector. Daarnaast is Europa van plan zijn investeringen in essentiële grondstoffen uit Canada te vergroten en de invoer van Canadees vloeibaar aardgas te onderzoeken.

Beveiliging van digitale en fysieke infrastructuur

Infrastructuur is eveneens een prioriteit, met plannen om nieuwe onderzeese kabels aan te leggen die Canada, Azië en Europa met elkaar verbinden. Deze stap is met name van cruciaal belang voor Canada, dat momenteel niet over eigen onderzeese kabels beschikt en kwetsbaar blijft vanwege zijn grote afhankelijkheid van in de VS gevestigde data- en spraakverkeer.

Premier Carney merkte op dat, nu traditionele multilaterale organisaties hun doeltreffendheid verliezen, dit diepgaande partnerschap essentieel is voor het behoud van een zelfbepaalde levenswijze.

Europa

Deze verschuiving in perspectief volgt op een provocerende Amerikaanse nationale veiligheidsstrategie waarin werd gesuggereerd dat Europa afstevent op een ‘uitwissing van de beschaving’. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz reageerde hierop door op te merken dat het Westen niet langer een gedeelde waardenreeks is, maar louter een geografische term.

Verder heeft de Franse president Emmanuel Macron gewaarschuwd dat Europa het risico loopt binnen vijf jaar te verdwijnen als het een ‘vazal’ blijft van de onvoorspelbare Verenigde Staten of onder de dominantie van China.

Aankomende bijeenkomsten

De routekaart voor deze alliantie omvat verschillende aanstaande bijeenkomsten op hoog niveau. Carney zal de komende maanden de EU-top ontmoeten om de details van het geassocieerd lidmaatschap vast te stellen, gevolgd door gesprekken tussen het Canadese kabinet en het college van commissarissen in maart. Het doel is om deze onderhandelingen tijdens een top in juni af te ronden.

Canada is een ideale partner voor de EU omdat het een combinatie biedt van hightech-expertise op het gebied van ruimtevaart, kwantumcomputers en AI, naast enorme energie- en minerale reserves. Bovendien zijn beide regio’s op één lijn wat betreft klimaatdoelstellingen en hun steun aan Oekraïne. EU-handelscommissaris Maros Sefcovic benadrukte dit gedeelde waardensysteem als een belangrijke drijfveer voor de samenwerking.

Afhankelijkheid van de VS verminderen

Voor Canada biedt de EU toegang tot een enorm consumentenbestand van 450 miljoen mensen en een manier om zijn economie te diversifiëren en minder afhankelijk te worden van de VS. Dit is met name urgent gezien de wisselvallige handelsrelatie met de regering-Trump, die wordt gekenmerkt door mislukte onderhandelingen en de dreiging van nieuwe invoerheffingen op de Canadese auto-industrie. Carney omschreef de associatie als een middel om welvaart te waarborgen en de vrijheden te beschermen die burgers in beide regio’s genieten. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!