Key takeaways

• China heeft de J-20-stealthjager in hoog tempo ontwikkeld om de westerse luchtmachten uit te dagen.
• Menselijke expertise en gevechtservaring blijven de belangrijkste zwakke punten van het Chinese leger.
• Toch mogen de Verenigde Staten niet op hun lauweren rusten met deze voorsprong.

Twee decennia geleden leek het onwaarschijnlijk dat China ooit een van de grootste vloten van vijfde-generatie stealthvliegtuigen zou bezitten. De Luchtmacht van het Volksbevrijdingsleger (PLAAF) is er echter in geslaagd om de Chengdu J-20 ‘Mighty Dragon’ te transformeren van een experimenteel project tot een hoeksteen van haar plannen voor luchtdominantie in de westelijke Stille Oceaan. Met iteratieve productiecycli heeft Peking de motoren, het netwerk en de sensoren van het vliegtuig gestaag verbeterd, waardoor het de Verenigde Staten heeft ingehaald bij de snelle inzet van nieuwe stealthplatforms.

Opleiding van elitepiloten

Ondanks deze industriële successen ligt de belangrijkste kwetsbaarheid van de J-20 niet op technisch of mechanisch vlak, maar is deze van menselijke aard. Hoewel een land met voldoende kapitaal en industriële macht geavanceerde vliegtuigrompen kan produceren, is het opleiden van elitepiloten een veel complexere onderneming.

Het besturen van een gevechtsvliegtuig van de vijfde generatie vereist meer dan alleen basisvaardigheden in het vliegen. Het vereist het vermogen om onder de extreme druk van luchtgevechten enorme hoeveelheden gegevens te verwerken. Dergelijke expertise kan niet in massa worden geproduceerd via een fabriekslijn.

Steile leercurve

De ontwikkeling van een piloot van topniveau vereist duizenden vlieguren en een opleidingsfilosofie die individueel initiatief boven strikte naleving van een handleiding stelt. Daarentegen is de PLAAF momenteel bezig met de overgang van piloten van de vierde-generatie J-10 naar de J-20.

Zelfs doorgewinterde Amerikaanse piloten die overstappen van F-16’s naar F-35’s vinden die ervaring schokkend. Daarom staan Chinese piloten – die geen daadwerkelijke gevechtservaring hebben – voor een nog steilere leercurve.

Terwijl het Amerikaanse leger profiteert van een diepgaand institutioneel geheugen dat is gesmeed in decennia van voortdurende wereldwijde operaties, heeft China nog geen moderne luchtoorlog gevoerd. Hoewel simulaties geavanceerd zijn, kunnen ze de psychologische stress en chaos van echte gevechtssituaties niet nabootsen. Hoewel sommige PLAAF-piloten suggereren dat geautomatiseerde systemen de J-20 gemakkelijker te besturen maken, verschuift dit in feite de uitdaging voor de piloot van handmatige vliegtechnieken naar het complexe beheer van gevechtsinformatie. Dat is een vaardigheid die wordt ontwikkeld door ervaring, niet door software.

Kloof overbruggen

Om deze kloof te overbruggen, heeft Peking verschillende methoden geprobeerd. Deze variëren van het gebruik van qigong-ademhalingsoefeningen om het uithoudingsvermogen van piloten te verbeteren tot meer heimelijke inspanningen, zoals het rekruteren van gepensioneerde westerse militaire piloten.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft onlangs voormalige Amerikaanse piloten aangeklaagd voor het illegaal verlenen van defensiediensten aan China, wat de wanhopige pogingen van Peking onderstreept om de tactische kennis en operationele besluitvormingsvaardigheden te verwerven die alleen voortkomen uit echte conflicten.

Industriële capaciteit kan geen vervanging zijn voor de decennia die nodig zijn om de cultuur en tactische uitmuntendheid van een squadron te ontwikkelen. De VS mogen dit huidige tekort echter niet aanzien als een permanente mislukking. De PLAAF evolueert snel, laat doctrines uit het Sovjettijdperk achter zich ten gunste van moderne training en verhoogt elk jaar het aantal vlieguren.

Hoelang houdt de VS zijn voorsprong vast?

De menselijke factor is momenteel de enige significante beperkende factor in het Chinese stealthprogramma. Hoewel het maanden duurt om een vliegtuig te bouwen, maar decennia om een piloot op te leiden, heeft China een bewezen staat van dienst in het overwinnen van systemische obstakels. Aannemen dat het “tekort aan menselijk kapitaal” de westerse luchtsuperioriteit permanent zal beschermen, is een strategische fout.

Als China zijn huidige koers van verbetering en het aantrekken van talent voortzet, zou het de VS uiteindelijk niet alleen qua aantal vliegtuigen, maar ook qua vaardigheid van de piloten kunnen overtreffen. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!