Key takeaways

• De Europese Centrale Bank (ECB) riskeert een kostbare blunder door de rente te verhogen in een tijd van economische instabiliteit. Zo luidt de waarschuwing van enkele economen.
• Critici waarschuwen dat een voortijdige verkrapping een dubbele recessie zou kunnen veroorzaken.
• Er blijven interne meningsverschillen bestaan over de vraag of door energieprijzen aangedreven inflatie een restrictief beleid rechtvaardigt.

Financiële experts waarschuwen dat de Europese Centrale Bank op het punt staat een kostbare blunder te begaan terwijl zij zich voorbereidt op de vergadering van deze week. In een poging haar reputatie als inflatiebestrijder hoog te houden, overweegt de bank de rente te verhogen om te voorkomen dat stijgende energiekosten een bredere inflatoire spiraal in gang zetten. Critici suggereren echter dat die stap voorbarig zou kunnen zijn, gezien de instabiliteit van de economie in de eurozone en de mogelijkheid dat beleggers een eenmalige verhoging zullen zien als het begin van een langdurige cyclus van verkrapping. Dat schrijft Bloomberg.

Het risico van een herhaling van de geschiedenis

Sommige analisten zijn van mening dat de ECB geduld moet betrachten, vooral nu de diplomatieke inspanningen tussen de VS en Iran voortduren. Zij stellen dat een voorbarige renteverhoging een herhaling zou kunnen zijn van de rampzalige beslissingen van 2011, toen de financieringskosten werden verhoogd, maar later weer werden teruggedraaid naarmate de Europese schuldencrisis verergerde, wat bijdroeg aan een dubbele recessie.

Davide Oneglia van TS Lombard merkt op dat de obsessie van de bank met haar eigen geloofwaardigheid en de herinnering aan de inflatiepiek van 2022 haar mogelijk naar die historische fout drijven.

Interne verdeeldheid over inflatoire druk

Binnen de bank groeit de consensus onder functionarissen – van haviken als Isabel Schnabel tot duiven als Yannis Stournaras – dat de huidige energiecrisis niet kan worden genegeerd. Nu de inflatie in de 21 landen tellende eurozone 3,2 procent bedraagt en de kerninflatie stijgt, bestaat de vrees dat de inflatieverwachtingen uit de hand kunnen lopen.

Omgekeerd stellen sceptici zoals Michala Marcussen van Société Générale dat er onvoldoende bewijs is voor “tweede-ronde-effecten”, zoals loonsverhogingen, om een verkrapping van het beleid te rechtvaardigen.

Strategische positionering

Het huidige dilemma wordt verder gecompliceerd door de positionering van de ECB ten opzichte van andere centrale banken van de G7. Terwijl de Federal Reserve een voorzichtige benadering hanteert ten aanzien van de geopolitieke gevolgen, lijkt de ECB agressiever.

Die urgentie wordt deels gevoed door de periode 2021-2022, waarin velen van mening zijn dat de bank te traag reageerde op de schok van de Russische invasie van Oekraïne. Peter Praet, voormalig hoofdeconoom van de ECB, suggereert dat een renteverhoging nu zou kunnen dienen als een “waarschuwingsschot” om de vastberadenheid van de bank te tonen, mits dat geen signaal is voor een reeks komende verhogingen.

Economische stagnatie

Economische gegevens voegen een extra risicolaag toe, aangezien de groei in landen als Frankrijk stagneert en de bedrijfsactiviteit keldert. Sommige economen, waaronder Katharine Neiss van PGIM, zijn van mening dat de bank een eventuele verhoging zo zal formuleren dat een toekomstige terugdraaiing mogelijk is zonder haar prestige te schaden.

Terwijl sommigen twee verhogingen van een kwart procentpunt dit jaar voorspellen, gevolgd door een verlaging in 2027, beschouwen anderen, zoals Jens Eisenschmidt van Morgan Stanley, die als “verzekeringsmaatregelen” die ongedaan kunnen worden gemaakt als de omstandigheden veranderen.

Argumenten tegen een restrictief beleid

Ondanks de rechtvaardigingen blijven sommige deskundigen fel gekant tegen een renteverhoging. Holger Schmieding van Berenberg stelt dat het verhogen van de rente in een periode van economische tegenspoed onnodig is.

Hij betoogt dat, aangezien de vraag al aan het afnemen is, de huidige prijsstijgingen waarschijnlijk tijdelijk zijn en vanzelf zullen verdwijnen zonder dat er een restrictief monetair beleid nodig is dat de lasten voor huishoudens en bedrijven alleen maar zou vergroten.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!