Key takeaways

• Frankrijk heeft als gevolg van politieke instabiliteit 800 miljonairs en 4 miljard euro aan kapitaal verloren.
• Strafheffingen op vermogen leiden vaak tot een massale kapitaalvlucht naar belastingvriendelijke landen.
• Europese regeringen worstelen met het vinden van een evenwicht tussen sociale rechtvaardigheid en het behoud van mobiele investeringen.

Uit recente gegevens van het Henley & Partners Wealth Migration Report blijkt dat Frankrijk in 2025 een nettoverlies van 800 miljonairs heeft geleden. Hoewel dit slechts een klein percentage vertegenwoordigt van de 2,4 miljoen miljonairs in het land, is de financiële impact aanzienlijk. Volgens het iFRAP nam elke vertrekkende vermogende persoon gemiddeld 5 miljoen euro mee, wat resulteerde in een totale kapitaaluitstroom van ongeveer 4 miljard euro. Economen waarschuwen dat het verlies van deze vermogende personen bijzonder schadelijk is, omdat zij de belangrijkste drijvende krachten zijn achter investeringen, bedrijfseigendom en belastingbijdragen. Dat meldt Euronews.

Politieke instabiliteit over toekomst

De migratie wordt aangedreven door verschillende, elkaar overlappende factoren. Politieke instabiliteit heeft een grote rol gespeeld: het land heeft in vijf jaar tijd zes verschillende premiers gehad en kampt met aanhoudende begrotingscrises. Bovendien heeft de mogelijkheid dat Marine Le Pen de presidentsverkiezingen van 2027 wint, bij beleggers ongerustheid gewekt over de toekomst van de overheidsuitgaven en de naleving van het begrotingsbeleid van de EU.

Strijd om vermogensbelasting

Belastingheffing blijft een centraal twistpunt. Een voorstel van econoom Gabriel Zucman voorzag in een jaarlijkse belasting van 2 procent op vermogens van meer dan 100 miljoen euro, in combinatie met een „exit-belasting“ om kapitaalvlucht te ontmoedigen. Hoewel voorstanders aanvoerden dat dit jaarlijks 20 miljard euro zou kunnen opleveren om openbare diensten te financieren, werd de maatregel uiteindelijk tegengehouden. In plaats daarvan werd in de begrotingswet van 2026 een belasting van 20 procent ingevoerd op luxegoederen, zoals privéjets en jachten, die worden aangehouden binnen passieve familieholdings met een waarde van ten minste 5 miljoen euro.

Geschiedenis van kapitaalvlucht

Dit huidige debat maakt deel uit van een langdurige strijd in Frankrijk. De Solidariteitsbelasting op Vermogen (ISF), ingevoerd in 1982, leverde miljarden op, maar ging gepaard met naar schatting 200 miljard euro aan kapitaalvlucht en een lichte daling van de bbp-groei. President Emmanuel Macron verving deze belasting in 2017 door de onroerendgoedvermogensbelasting (IFI), die uitsluitend gericht is op niet-zakelijk onroerend goed. Eerdere pogingen tot agressieve belastingheffing, zoals de ‘superbelasting’ van François Hollande op inkomens boven 1 miljoen euro, waren grotendeels mislukt door juridische bezwaren en lage opbrengsten, wat er, zoals bekend, toe leidde dat prominente figuren als Bernard Arnault en Gérard Depardieu elders hun woonplaats zochten.

Terwijl figuren als Thomas Piketty beweren dat vermogensbelastingen noodzakelijk zijn om ongelijkheid te bestrijden en dat kapitaalvlucht wordt overdreven, stellen critici dat de mobiliteit van de rijken dergelijke belastingen contraproductief maakt.

Wereldwijde bestemmingen voor mobiel kapitaal

Vermogende emigranten voelen zich steeds meer aangetrokken tot rechtsgebieden met concurrerende belastingstructuren. De Verenigde Arabische Emiraten blijven een topbestemming door het ontbreken van inkomstenbelasting. Binnen Europa is Italië zeer aantrekkelijk geworden door een forfaitair belastingsysteem van 15 procent voor nieuwe buitenlandse inwoners. Zwitserland en Monaco blijven de superrijken aantrekken met gunstige belastingregelingen, terwijl Portugal van oudsher migranten aantrekt via zijn regeling voor niet-gewone ingezetenen, ondanks recente aanpassingen.

Evenwichtsoefening voor Europese staten

Uiteindelijk toont de uittocht van deze 800 personen de voortdurende uitdaging voor Europese regeringen: de moeilijkheid om een evenwicht te vinden tussen de behoefte aan sociale rechtvaardigheid en belastinginkomsten enerzijds en de noodzaak om mobiel kapitaal en investeringen te behouden anderzijds.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!