Key takeaways

• Geopolitieke spanningen wijzen op een dreigend tweede conflict in de Golf.
• China steunt Iran om de aandacht van het Amerikaanse leger af te leiden van Azië.
• Strategische triggers zoals nucleaire ambities en de inzet van vliegdekschepen brengen het risico van een grootschalige oorlog met zich mee.

Het Midden-Oosten nadert in rap tempo een mogelijk tweede conflict in de Golf, nu diplomatieke initiatieven tussen Washington en Teheran er niet in slagen de toenemende spanningen te verminderen. Wat ooit een lokaal conflict was, is uitgegroeid tot een centraal strijdtoneel voor wereldheerschappij. Ondanks officiële besprekingen over een staakt-het-vuren, wijzen militaire voorbereidingen ter plaatse erop dat de kans op oorlog reëel blijft. Dat schrijft Daily Sabah.

De strategische rol van China

Een belangrijke belemmering voor vrede is de invloed van China. De Verenigde Staten hebben geprobeerd de Taiwan-kwestie in te zetten en economische prikkels te bieden om Peking ervan te overtuigen afstand te nemen van Teheran, maar die inspanningen zijn niet succesvol gebleken.

Voor China is Iran meer dan alleen een energiebron; het fungeert als een strategisch schild. Peking is van mening dat een verzwakt Iran de VS in staat zou stellen zijn volledige militaire en politieke aandacht te verleggen naar de regio Azië-Pacific, wat China ertoe aanzet zijn steun aan het Iraanse regime te handhaven.

Ook Israël blijft een belangrijke stoorfactor

Tegelijkertijd blijft Israël een belangrijke verstorer van de verzoeningspogingen. De Israëlische regering is niet geïnteresseerd in een stabiele vrede tussen de VS en Iran, maar geeft prioriteit aan de totale uitroeiing van de nucleaire ambities van Teheran.

Naast kernwapens streeft Israël naar de langdurige destabilisatie van de Iraanse staat, met als doel het land zijn regionale macht te ontnemen – een proces dat vergelijkbaar is met de ineenstorting die in Irak te zien was.

De veerkracht van Iran

Hoewel de VS aanvankelijk hoopten het Iraanse regime te kunnen beheersen door middel van een drukstrategie vergelijkbaar met de aanpak in Venezuela, mislukte dit plan. Iran toonde een onverwachte veerkracht, gesteund door de steun van Rusland en China, die de Amerikaanse doelstellingen tijdens eerdere conflicten neutraliseerden. Bijgevolg is Iran nu bezig zijn verdediging te versterken, ondergrondse raketsilo’s uit te breiden en zijn “mozaïekverdediging” te vervangen door een meer gecentraliseerd militair commando om ervoor te zorgen dat elk toekomstig conflict met een meer georganiseerde en intense reactie wordt beantwoord.

Drie belangrijke factoren verhinderen momenteel een wapenstilstand: de status van Hezbollah, het nucleaire programma van Iran en de controle over de Straat van Hormuz. De VS gebruikt een embargo om Teheran economisch te verstikken door de olie-export te beperken. Omgekeerd beschouwt Iran zijn nucleaire vooruitgang als het enige haalbare afschrikmiddel tegen een Israëlische staat die al over atoomcapaciteiten beschikt.

De evolutie van de regionale veiligheid

Naarmate het conflict in Libanon en Gaza escaleert, faalt de traditionele diplomatie. Als reactie hierop heeft Donald Trump een uitbreiding van de Abraham-akkoorden gepromoot om landen als Saoedi-Arabië, Qatar, Egypte, Jordanië, Pakistan en Turkije erbij te betrekken. Die strategie is erop gericht een regionaal veiligheidskader op te bouwen met Israël als middelpunt, waardoor de VS haar lasten in het Midden-Oosten kan afschuiven op lokale bondgenoten en haar strategische blik kan verleggen naar China.

De militaire situatie blijft precair. De VS bereiden een nieuwe taskforce voor ter vervanging van de USS Ford, en de komst van een derde vliegdekschip in de Golf zou een belangrijke politieke en militaire escalatie betekenen. Washington balanceert momenteel tussen een tweeledige strategie: geleidelijke druk uitoefenen om concessies van Iran af te dwingen, terwijl het klaar blijft voor een grootschalige militaire campagne.

Escalatie naar een definitieve katalysator

Met de verkiezingen in november in het verschiet wil de regering-Trump graag een sterk imago op het gebied van buitenlands beleid uitstralen. De opbouw van raketten en de versterking van de luchtverdediging zijn geen standaardprocedures, maar tekenen van een dreigende crisis.

De inzet van dat derde vliegdekschip zou kunnen dienen als de laatste katalysator voor een nieuwe golf van grootschalige oorlogsvoering in de regio. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!