Key takeaways

• Het veelvuldige gebruik van het vetorecht door afzonderlijke EU-lidstaten ondermijnt volgens Kaja Kallas de democratische beginselen van de Unie en belemmert haar vermogen om daadkrachtig op te treden.
• Het veranderen van het besluitvormingssysteem van de EU van unanimiteit naar stemming bij gekwalificeerde meerderheid leidt tot een Catch-22-situatie, waarbij unanieme instemming vereist is voor hervorming.
• Het potentiële lidmaatschap van Oekraïne zou de Europese defensie versterken, de markt uitbreiden en de mondiale positie van Europa verbeteren.

Vicevoorzitter van de Europese Commissie, Kaja Kallas, bekritiseert in een interview met Euronews de schadelijke gevolgen van veto’s voor de democratische beginselen van de Unie. Zij stelde dat, hoewel de EU-verdragen gebaseerd zijn op unanimiteit, het veelvuldige gebruik van veto’s door individuele lidstaten in feite de wil van de meerderheid ondermijnt. Deze praktijk belemmert volgens Kallas het vermogen van de EU om tijdig en daadkrachtig op te treden, wat cruciaal is in een wereld die gekenmerkt wordt door geopolitieke complexiteit.

Hongaarse vetos

De opheffing van twee Hongaarse veto’s deze week – één met betrekking tot de lening aan Oekraïne en één betreffende sancties tegen Rusland – bood een sprankje hoop op een meer coöperatieve aanpak. Orbáns vasthoudendheid aan het handhaven van zijn veto met betrekking tot het toetredingsproces van Oekraïne werpt echter een schaduw over de aspiraties van Kiev voor EU-lidmaatschap.

Terugkijkend op de lange ambtstermijn van Viktor Orbán in Hongarije, sprak Kallas haar optimisme uit over een betere samenwerking met de nieuwe regering onder leiding van Péter Magyar. Die verklaarde al te kijken naar eerdere veto’s die door Hongarije gesteld werden, maar hecht ook belang aan het voortbestaan van die regel.

Oekraïne richting EU-lidmaatschap

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky pleit voor een duidelijk tijdschema voor de toetreding van Oekraïne tot de EU, met het argument dat het land een volwaardig lidmaatschap verdient, gezien zijn cruciale rol bij de verdediging van Europese waarden tegen Russische agressie.

Kallas sloot zich aan bij haar steun voor de ambities van Oekraïne, maar erkende tegelijkertijd het belang om zowel de publieke opinie in de lidstaten te betrekken als de nood aan juridische hervormingen in Oekraïne. Volgens haar is het essentieel het gesprek over kandidaat-lidstaten niet uitsluitend te kaderen als ontvangers van EU-steun, maar als potentiële bijdragers aan een sterker en concurrerender Europees blok.

Volgens Kallas zou het lidmaatschap van Oekraïne de defensiecapaciteiten van Europa aanzienlijk versterken, de interne markt uitbreiden en uiteindelijk de positie van Europa op het wereldtoneel verbeteren. Ze sloot af door de strategische betekenis van de grote militaire macht van Oekraïne te prijzen en stelde dat de toetreding van het land tot de EU Europa ongetwijfeld sterker zou maken.

Catch-22

Kallas wees op de ironie dat de overgang van een op unanimiteit gebaseerd systeem naar een systeem met gekwalificeerde meerderheid van stemmen ook unanieme instemming vereist – een Catch-22-situatie die de aanstaande uitdagingen van het hervormen van besluitvormingsprocessen binnen de EU nog eens extra in de verf zet. (em)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!