Key takeaways
- De aarde beleefde in 2025 het warmste jaar ooit gemeten, waarmee een zorgwekkende trend van stijgende mondiale temperaturen werd voortgezet.
- Een ongekende energie-onbalans, veroorzaakt door toegenomen broeikasgassen, houdt warmte vast en versnelt de klimaatverandering.
- De opwarming van de oceanen, aangewakkerd door dit energieoverschot, bedreigt mariene ecosystemen en draagt bij aan de stijging van de zeespiegel.
Volgens een nieuw rapport van de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) van de Verenigde Naties beleefde de aarde in 2025 het warmste jaar ooit gemeten. Deze alarmerende trend markeert het elfde opeenvolgende jaar binnen de warmste jaren ooit geregistreerd, van 2015 tot 2025. Het toonaangevende jaarverslag van de WMO, State of the Global Climate, beklemtoont de ernst van deze opwarming en de mogelijke gevolgen die millennia lang kunnen voortduren.
Recordtemperaturen
Vorig jaar was wereldwijd het op één na of op twee na warmste jaar, met temperaturen die ongeveer 1,43 graden Celsius boven het gemiddelde lagen dat tussen 1850 en 1900 werd geregistreerd. VN-secretaris-generaal Antonio Guterres beklemtoonde de urgentie van de situatie en verklaarde dat “het mondiale klimaat zich in een noodtoestand bevindt”. Hij herhaalde het alarmerende karakter van opeenvolgende recordbrekende warme jaren als een duidelijk signaal voor onmiddellijke actie.
Energie-onbalans
Voor het eerst bevat het WMO-rapport gegevens over de energie-onbalans van de planeet – het verschil tussen binnenkomende zonne-energie en uitgaande energie. Dit evenwicht is verstoord door ongekende niveaus van warmtevasthoudende broeikasgassen zoals kooldioxide, methaan en stikstofoxide, die concentraties bereiken die in minstens 800.000 jaar niet zijn waargenomen. Het WMO-rapport merkt op dat deze onbalans sinds 1960 gestaag is toegenomen, met een sterke versnelling in de afgelopen twee decennia, die in 2025 een recordhoogte bereikte.
Opwarming van de oceanen
WMO-directeur Celeste Saulo beklemtoonde het belang van inzicht in de energie-onbalans en de gevolgen daarvan voor het toekomstige klimaat. Ze waarschuwde dat menselijke activiteiten het natuurlijke evenwicht in toenemende mate verstoren, met gevolgen die honderden en duizenden jaren zullen voortduren. Meer dan 91 procent van deze overtollige warmte wordt geabsorbeerd door de oceanen, die in 2025 een recordtemperatuur bereikten. De snelheid waarmee de oceanen opwarmen is meer dan verdubbeld in vergelijking met de periode van 1960-2005 tot 2005-2025.
De opwarming van de oceanen heeft ingrijpende en verstrekkende gevolgen voor mariene ecosystemen, wat leidt tot verlies van biodiversiteit, aantasting van habitats en een verminderde capaciteit van de oceanen om kooldioxide op te nemen. Het versterkt ook tropische en subtropische stormen en versnelt het smelten van zee-ijs in de poolgebieden.
Zeespiegelstijging
Het rapport toont ook aanzienlijke massaverliezen aan van zowel de Antarctische als de Groenlandse ijskappen, waarbij 2025 getuige was van een van de laagste gemiddelde uitbreidingen van Arctisch zee-ijs ooit geregistreerd in het satelliettijdperk. Sinds 1993 is de wereldwijde gemiddelde zeespiegel met ongeveer 11 centimeter gestegen. De WMO voorspelt dat de opwarming van de oceanen en de zeespiegelstijging de komende eeuwen zullen voortduren.
(jw)(fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!