Key takeaways

• Zwitserland vermindert zijn F-35A-bestelling van 36 naar 30 vliegtuigen door inflatie en budgetoverschrijdingen.
• De stealthtechnologie en netwerkmogelijkheden wegen zwaarder dan het verlies van enkele vliegtuigen.
• De politieke spanningen lopen op nu ambtenaren onder vuur liggen door misleidende beweringen over vaste prijzen.

Dor de stijgende inflatie en contractuele hindernissen schroeft Zwitserland de aankoop van Lockheed Martin F-35A-stealthjagers terug. Terwijl de oorspronkelijke overeenkomst uitging van 36 vliegtuigen, verwacht de Zwitserse regering nu ongeveer 30 vliegtuigen te ontvangen.

Deze aanpassing volgt nadat het programma het budgetplafond van 6,035 miljard Zwitserse frank (6,5 miljard euro) heeft overschreden. Om de oorspronkelijke bestelling te handhaven, zou 1,1 miljard Zwitserse frank (1,2 miljard euro) extra nodig zijn. Daarom vraagt Bern om 394 miljoen Zwitserse frank (425 miljoen euro) extra om de kleinere vloot veilig te stellen.

Air2030-initiatief

De F-35A, een multifunctioneel vliegtuig dat geschikt is voor elektronische oorlogsvoering, inlichtingenvergaring en luchtaanvallen, werd in 2021 geselecteerd voor het Air2030-initiatief. Na een vergelijking met de Boeing Super Hornet, de Dassault Rafale en de Eurofighter Typhoon kwamen Zwitserse functionarissen tot de conclusie dat de F-35A de meest uitgebreide capaciteiten bood tegen de beste prijs-kwaliteitverhouding op de lange termijn.

Deze nieuwe straaljagers zullen de verouderde F-5E/F Tiger II- en F/A-18C/D Hornet-vloot vervangen, waardoor verschillende missies op één enkel platform worden gebundeld.

Technologische voordelen

Een belangrijk voordeel van de F-35A is de geavanceerde stealthtechnologie, waardoor het toestel moeilijk te detecteren is door vijandelijke radar. Bovendien maken de superieure netwerkmogelijkheden een naadloze uitwisseling van doelgegevens en situationeel bewustzijn tussen vliegtuigen mogelijk. Voor een land met een beperkte luchtmacht wordt deze onderling verbonden aanpak als belangrijker beschouwd dan het totale aantal vliegtuigen.

Daarnaast vergemakkelijkt het gebruik van hetzelfde vliegtuigtype als buurlanden zoals Duitsland en Italië een betere samenwerking op het gebied van onderhoud en gezamenlijke oefeningen.

Politieke discussie

Ondanks deze voordelen heeft de aankoop te maken gehad met politieke tegenstand. Hoewel de deal aan het publiek werd gepresenteerd als een contract met een vaste prijs, ontdekte een parlementaire commissie onlangs dat er geen sprake was van een dergelijke bindende prijs. Deze onthulling heeft geleid tot beschuldigingen dat regeringsfunctionarissen een verkeerd beeld hebben geschetst van de financiële stabiliteit van de overeenkomst.

Bovendien heeft Zwitserland, omdat de aankoop verloopt via het Amerikaanse Foreign Military Sales-systeem, zeer weinig onderhandelingsruimte wat betreft de voorwaarden.

Leveringen

Terwijl sommige critici beweren dat het verkleinen van de vloot de nationale luchtpolitie en paraatheid ondermijnt, stellen voorstanders dat 30 straaljagers van de vijfde generatie effectiever zijn dan de verouderde mix van vliegtuigen die ze vervangen. Nu de eerste Zwitserse F-35A in productie gaat en de leveringen naar verwachting in 2028 zullen plaatsvinden, moet de regering nu omgaan met de politieke gevolgen van een verkleinde vloot, terwijl de resterende financiële details worden afgerond. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!