In de Sahara staan paar honderd miljoen bomen

(Foto: Sinclair Stammers/Science Photo Library/ISOPIX)

Onderzoekers van de Universiteit van Kopenhagen hebben dankzij AI in een deel van de Sahara in kaart kunnen brengen hoeveel bomen er groeien. In een interview met de Britse krant The Guardian zegt Martin Brandt, docent geografie aan de universiteit, verbaasd te zijn over de hoeveelheid bomen die is gevonden. Op een oppervlakte die zo’n 10 procent van de Sahara bestrijkt, waar ‘niemand veel bomen zou verwachten’, vonden de onderzoekers er ‘een paar honderd miljoen’.

Hoewel bomen erg belangrijk zijn voor het ecosysteem en de luchtkwaliteit op aarde, is het moeilijk in kaart te brengen hoeveel er precies zijn. Vanwege oorlog, landeigenaren die niet meewerken of streken die moeilijk bereikbaar zijn, zijn veel gebieden niet goed te onderzoeken.

Daarom zijn satellietbeelden nu de belangrijkste onderzoeksbron. Hierbij zijn dichtbegroeide bossen relatief makkelijk in kaart te brengen, maar bomen die zeer verspreid groeien in veelal kale gebieden worden daarbij over het hoofd gezien. Dat maakt het volgens Brandt lastig een goede schatting te maken.

Drie triljoen bomen

De laatste poging om alle bomen op aarde te tellen eindigde in 2015 op een schatting van iets meer dan 3 triljoen – een veel groter aantal dan de geschatte 400 miljard in 2009. De schatting in 2009 vond alleen plaats op basis van satellietbeelden, bij die van 2015 werden ook metingen op de grond meegenomen. In de toekomst zou de hulp van AI ervoor moeten zorgen dat er een nog preciezer beeld ontstaat.

Met een zelflerend algoritme en de supercomputer Blue Waters van de Universiteit van Illinois – een van de sterkste supercomputers ter wereld – kon het team vanuit de ruimte voor het eerst individuele bomen tellen. Door bijna 90.000 bomen te identificeren op variërend terrein kon de kunstmatige intelligentie leren welke vormen en schaduwen wijzen op de aanwezigheid van bomen. Zo konden ze elke boom tellen met een top van ten minste 3 vierkante meter op een gebied van 1,3 miljoen vierkante kilometer. Naast de Sahara namen ze ook een gebied langs de zuidrand van de woestijn mee. In totaal telden ze meer dan 1,8 miljard bomen.