Franse staat schuldig bevonden aan het niet nakomen van eigen klimaatbeloftes in ‘zaak van de eeuw’

In wat in Frankrijk ‘l’affaire du siècle’ genoemd wordt (de zaak van de eeuw), heeft een Franse rechtbank de staat schuldig bevonden aan het niet behalen van haar klimaatdoelstellingen. De regering van Macron heeft nu twee maanden tijd om orde op zaken te stellen. 

In 2018 spanden vier ngo’s (Greenpeace, Oxfam, de stichting Nicolas Hulot en Notre affaire à tous) een rechtszaak in omdat de Franse overheid volgens hen haar klimaatengagementen niet nakwam. In minder dan een week tekenden 2,3 miljoen Fransen destijds een petitie om de zaak te steunen.

Hoewel Macron internationaal zeer vocaal is in het oproepen tot klimaatactie, merkten de vier organisaties op dat zijn regering haar nationale doelstellingen niet eens haalde. Frankrijk engageerde zich na het klimaatakkoord van Parijs om de uitstoot van broeikasgassen met veertig procent te verminderen tegen 2030, in vergelijking met dertig jaar geleden. Tussen 2018 en 2019 daalden de emissies echter slechts met 0,9 procent, terwijl dat minstens een daling van 1,5 procent had moeten zijn om nog kans te maken om de doelstelling te halen.

Daarmee is de kous nog niet af

De Parijse rechtbank oordeelde dat de klimaatopwarming ecologische schade tot gevolg heeft, wat strafbaar is volgens de Franse wetgeving. Het heeft de Franse overheid ook schuldig bevonden aan het niet nakomen de eigen klimaatbeloftes. De rechtbank heeft zich echter nog niet uitgesproken of de Franse staat rechtstreeks verantwoordelijk is voor de ecologische schade als gevolg van de klimaatopwarming. 

Dat zal pas binnen twee maanden gebeuren, De rechtbank gaf zichzelf zo lang de tijd om een uitspraak te doen over de eis van de ngo’s om de Franse staat te verplichten om bepaalde klimaatmaatregelen te treffen. Intussen mag de Franse overheid zelf ook voorstellen doen om alsnog de klimaatdoelstellingen te behalen. De organisaties spreken van een ‘eerste historische overwinning voor het klimaat’. Hoewel het een opmerkelijk precedent is, zal binnen twee maanden pas blijken hoeveel impact de rechtszaak uiteindelijk zal hebben op de Franse uitstoot van broeikasgassen. 

Steeds meer ‘klimaatzaken’

De Franse klimaatzaak doet natuurlijk denken aan een gelijkaardige zaak in Nederland. Daar heeft het burgerinitiatief Urgenda voor de rechter bekomen dat de Nederlandse overheid zich moet houden aan een bepaalde uitstootvermindering, om ernstige schade aan de bevolking te voorkomen. 

Steeds vaker stappen burgers of middenveldorganisaties naar de rechter om beleidsmakers aan hun klimaatengagementen te herinneren. Op 16 maart gaat ook de Belgische klimaatzaak van start. Het burgerinitiatief Klimaatzaak werd opgestart door elf bekende Belgen en gesteund door bijna 62.000 burgers. De organisatie stapte naar de rechter om af te dwingen dat de regering haar eigen klimaatbeloftes nakomt. 

Opvallend: in de Franse rechtszaak is er al na minder dan drie jaar een eerste uitspraak, in Nederland was die er al na anderhalf jaar. De Klimaatzaak stapte al in 2014 naar de rechter, en het eerste pleidooi is nog niet gehouden. De Belgische regering, en vooral voormalig Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V), probeerde het proces op de lange baan te schuiven met allerlei vertragingsmechanismen. 

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20