‘Een Spoetnikmoment’: Moskou heeft een coronavaccin, maar twijfels blijven

(AP Photo/Alexei Druzhinin, Pool)

Rusland wordt ’s werelds eerste land met een goedgekeurd coronavaccin. Ondanks dat er twijfels zijn over de werking en veiligheid ervan zou het vaccin tegen 10 augustus of zelfs vroeger worden goedgekeurd. Dat meldt de Amerikaanse nieuwszender CNN.

Russische officials bevestigen tegenover CNN dat een vaccin tegen Covid-19 is ontwikkeld door het Gamaleya Onderzoeksinstituut voor Epidemiologie en Microbiologie. Na goedkeuring ten laatste midden augustus zal het eerst worden toegediend aan mensen die in de gezondheidszorg werken.

Volgens Kirill Dmitriev, de baas van het Russische staatsinvesteringsfonds RDIF, is hier wel degelijk sprake van een ‘Spoetnik-moment’. Dmitriev refereert hier naar de succesvolle lancering in 1957 van een eerste satelliet door de toenmalige Sovjet-Unie.

‘Amerika stond versteld toen het de Spoetnik in de ruimte hoorde biepen. Wel hetzelfde geldt voor het vaccin. Rusland is eerst.’

De wetenschappelijke wereld toont zich zeer sceptisch tegenover de berichten uit Moskou. De veiligheid, noch de werking van het vaccin zijn gecontroleerd kunnen worden. Gevreesd wordt dat de goedkeuring er te snel komt en vooral onder de druk van het Kremlin. Dat wil Rusland graag als een wetenschappelijke grootmacht positioneren.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO worden er momenteel 25 kandidaat-vaccins op de mens uitgetest. Daarvan zijn er vijf in de ver gevorderde Fase 3, waarbij een klinisch onderzoek bij meerdere duizenden vrijwiligers wordt uitgevoerd. Zulke onderzoeken zijn complex en vragen veel tijd.

Fase 3 van het Russische vaccin moet op 3 augustus starten. In de tests zijn duizenden mensen in Rusland, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten betrokken. Die tests zouden gelijktijdig gebeuren met de vaccinatie van ziekenhuispersoneel.

Westen heeft ten vroegste eind 2020 een vaccin

Het vaccin is een aangepaste versie van een bestaand vaccin tegen andere ziekten. Die aanpak wordt ook door andere farmabedrijven gehanteerd. Het vaccin van het Amerikaans Moderna, dat maandag aan een fase 3 test begon, is gebaseerd op een vaccin dat het MERS-virus wil neutraliseren. Die aanpak wint uiteraard tijd. Toch wordt een vaccin in het Westen ten vroegste tegen het einde van dit jaar verwacht.

Volgens CNN worden de wetenschappelijke gegevens op dit moment verzameld en zullen die begin augustus beschikbaar worden gemaakt voor publicatie en peer review, een vakterm voor ‘nagelezen en beoordeeld door collega-wetenschappers.

Vorige week nog zeiden Britse, Amerikaanse en Canadese diensten in een gezamenlijke verklaring dat Russische hackers Britse, Amerikaanse en Canadese organisaties hadden aangevallen die bezig zijn een vaccin te ontwikkelen tegen Covid-19. De hackers proberen op die manier belangrijke wetenschappelijke informatie te stelen over de vaccins en zouden zo een voorsprong kunnen uitbouwen. Rusland ontkent de aantijgingen.

Het Russische ministerie van Gezondheid heeft de datum in augustus nog niet bevestigd, maar zegt wel dat medisch personeel als eerste aan de beurt zal komen eens het vaccin is goedgekeurd.

Ook berichten als zouden regeringsleden en een aantal Russische miljardairs begin april al een vaccin toegediend hebben gekregen door het Gamaleya Onderzoeksinstituut voor Epidemiologie en Microbiologie, worden door de officials ontkend.