‘EU reserveert amper 80 miljard in budget van 1.850 miljard om klimaatambities waar te maken’

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel – (EPA-EFE/OLIVIER HOSLET / – AP

Het voorstel van de Europese Commissie voor de meerjarenbegroting en het corona-herstelfonds, schiet drastisch tekort qua ‘groene’ investeringen. Dat blijkt uit een analyse van denktank Agora Energiewende. Die zijn nochtans broodnodig om de klimaatdoelstellingen te behalen die de Europese Unie zichzelf heeft opgelegd.

De spanningen tussen de leiders van de lidstaten lopen al hoog op in de aanloop naar de Europese top van vrijdag. Dan moeten de staatshoofden van de 27 EU-landen trachten een akkoord te sluiten over de begroting van de unie voor de periode 2021-2027, en over een economisch herstelfonds om uit het dal van de coronacrisis te kruipen. Momenteel staan de neuzen nog alle richtingen uit.

Groot tekort

De Europese Commissie heeft een pakket voorgesteld van in totaal 1.850 miljard euro. Dat moet zorgen voor een heropleving van de economie, en tegelijk de EU-klimaatdoelstellingen halen. 

Maar slechts 80 miljard euro is werkelijk bestemd voor klimaatbescherming, volgens een studie van het adviesbureau Climate & Company en denktank Agora Energiewende, beide gevestigd in Duitsland.

Volgens de onderzoekers zijn er tegen 2027 groene investeringen nodig ter waarde van 2.400 miljard euro, om de netto-uitstoot van het handelsblok op nul te krijgen tegen 2050. Zelfs als alle EU-fondsen maximaal benut werden in de strijd tegen de klimaatontwrichting, zou dit tegen 2027 slechts 675 miljard euro bedragen.

Lippendienst

De commissie heeft gezegd dat 25 procent van de EU-begroting klimaatactie moet ondersteunen. Het grote probleem volgens de studie is dat hiervoor geen concrete criteria of handhavingsmaatregelen voorzien zijn. Dat creëert een ‘enorm politiek risico’ dat het geld alsnog naar vervuilende industrieën gaat.

‘Er gaapt een enorme kloof tussen het narratief van de Europese Commissie, en de details van het voorstel’, zegt Matthias Buck van Agora Energiewende aan persagentschap Reuters. 

Het onderzoek toont aan wat de investeringsprioriteiten moeten zijn: het uitbreiden van de capaciteit voor het opwekken van hernieuwbare energie, de productie van schone waterstof, energiebesparende renovatie van gebouwen en het uitbreiden van de oplaadinfrastructuur voor elektrische voertuigen. 

De voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, heeft vrijdag een nieuw voorstel ingediend met een begroting waarvan 30 procent naar klimaatuitgaven gaat. Volgens Buck betekent Michels voorstel vooruitgang, maar ontbreken er nog steeds verzekeringen dat het geld daadwerkelijk gebruikt wordt voor klimaatactie.