Key takeaways
- De Amerikaanse luchtmacht streeft naar 1.509 gevechtsvliegtuigen tegen 2035 om de gevechtsgereedheid te handhaven.
- De enorme productiecapaciteit van China dreigt het aantal Amerikaanse vliegtuigen met wel 73 procent te overtreffen.
- Industriële hindernissen en logistieke beperkingen brengen de Amerikaanse luchtmachtbalans in de Stille Oceaan in gevaar.
De Amerikaanse luchtmacht streeft naar een gevechtsvloot van 1.509 gevechtsvliegtuigen tegen 2035, een toename ten opzichte van de 1.168 vliegtuigen die het begin 2026 had. Volgens luitenant-generaal David Tabor zou de voorgestelde samenstelling bestaan uit F-35’s en een combinatie van F-15’s en F-16’s, die elk ongeveer 40 procent van de vloot zouden uitmaken, terwijl de resterende 20 procent zou bestaan uit F-22’s en de toekomstige F-47’s.
Deze strategie handhaaft een mix van oudere vierde-generatie straaljagers en stealthtechnologie, terwijl gepensioneerde A-10’s en toekomstige autonome drones buiten beschouwing worden gelaten.
Productieproblemen
Ondanks deze doelstellingen blijft de industriële capaciteit een aanzienlijke hindernis. Generaal Tabor heeft zich afgevraagd of de defensie-industrie deze productiedoelstellingen daadwerkelijk kan halen, waarbij hij opmerkte dat gefinancierde orders niet altijd gelijk staan aan geleverde vliegtuigen. Met name de F-16-vloot kampt met verouderingsproblemen, maar er is geen direct plan voor nieuwe aankopen in de begroting voor 2028.
Bovendien zijn de productielijnen van Lockheed Martin al grotendeels gereserveerd voor internationale afnemers. Dat betekent dat een sterke stijging van het aantal Amerikaanse bestellingen een nog niet bewezen uitbreiding van de productiecapaciteit zou vereisen.
Snelle uitbreiding van de Chinese lucht- en ruimtevaartsector
Daarentegen breidt de Chinese lucht- en ruimtevaartsector zich snel uit. Huidige schattingen wijzen erop dat het Volksbevrijdingsleger (PLA) al tussen de 1.400 en 1.700 moderne gevechtsvliegtuigen in gebruik heeft, waaronder de J-20, J-35A, J-16, J-10 en diverse Russische modellen. Chinese fabrieken, met name die in Shenyang en Chengdu, zouden vanaf 2027 mogelijk tot 400 tactische straaljagers per jaar kunnen produceren.
Hoewel een deel van deze productie oudere vliegtuigen van de derde generatie zal vervangen, is de schaal van de productie enorm; zo wordt bijvoorbeeld verwacht dat het aantal J-20’s in 2035 de 1.000 zal overschrijden.
Stille Oceaan
Prognoses wijzen erop dat de PLA tegen 2035 tussen de 2.200 en 2.600 moderne gevechtsvliegtuigen in inzet zou kunnen hebben. Dit zou China een numeriek voordeel opleveren van ongeveer 46 procent tot 73 procent ten opzichte van de doelstelling van de Amerikaanse luchtmacht.
Hoewel de VS haar aantallen kan versterken met vliegtuigen van de marine en het marinekorps, brengt de inzet van deze middelen in de buurt van Taiwan ernstige logistieke uitdagingen met zich mee. Amerikaanse strijdkrachten moeten over enorme afstanden opereren in omstreden luchtruim, terwijl China zijn volledige regionale vloot kan inzetten.
Operationele paraatheid
De operationele paraatheid maakt de positie van de VS nog ingewikkelder. Hoge onderhoudseisen voor stealthvliegtuigen zoals de F-35 en F-22 leiden tot lagere beschikbaarheidspercentages; In 2024 was slechts ongeveer 67 procent van de gevechtsvliegtuigen inzetbaar.
Bovendien moeten de VS een deel van hun vloot reserveren voor binnenlandse verdediging en pilotenopleiding, evenals voor verplichtingen in andere regio’s wereldwijd. Dit vermindert in feite het aantal vliegtuigen dat naar de Stille Oceaan kan worden ingezet.
Autonome systemen
Om deze kloof te overbruggen, ontwikkelen de VS Collaborative Combat Aircraft (CCA), met als doel om tegen 2032 over 500 drones te beschikken ter ondersteuning van bemande straaljagers. China volgt echter een vergelijkbare strategie en test nu al drones zoals de GJ-11 in formatie met J-20’s. Dit betekent dat de VS niet langer kunnen vertrouwen op autonome systemen als een uniek technologisch voordeel.
Voorsprong van de VS verdwijnt
Uiteindelijk wijst de combinatie van het superieure productievolume van China en de logistieke beperkingen van de VS erop dat Washington moeite zou kunnen hebben om tegen 2035 de luchtmachtbalans boven Taiwan te handhaven.
Naarmate de technologische kloof kleiner wordt en de VS middelen uit Europa wegtrekken om prioriteit te geven aan de Stille Oceaan, wordt het vermogen van de Verenigde Staten om op meerdere strijdtonelen beslissende luchtmacht in te zetten steeds beperkter. (fc)
Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

