Covid-19 heeft de EU, de VS en China intern verzwakt. Dat belooft weinig goeds voor de wereld

De coronacrisis zal 3 grondverschuivingen veroorzaken: het einde van het Europese integratieproject, het einde van de functionele Verenigde Staten en het einde van het sociaal contract tussen China en zijn burgers. Dat zegt Arvind Subramanian, een voormalig hoofdeconoom van de Indiase regering en een gastdocent aan de Harvard’s John F. Kennedy School of Government.

In een opgemerkt opiniestuk op Project Syndicate schrijft Subramanian dat als gevolg daarvan de drie wereldmachten intern zullen worden verzwakt, wat hun capaciteit om globaal leiderschap te verschaffen verder zal ondermijnen.

1. Europa

De breuklijn binnen de EU ligt in Italië, dat te groot is om gered te worden en te groot is om failliet te gaan. De Covid-19-crisis heeft opnieuw het gebrek aan solidariteit tussen de zuiderse en noordelijke EU-landen aan het licht gebracht. De uitspraak van het Duitse Hooggerechtshof vorige week met betrekking tot de financiering van Europese QE-programma’s is daarvan volgens de Indiër weinig meer dan de bevestiging.

Subramanian: ‘Ondertussen probeert de technocratische elite van de EU de door de pandemie geplaagde staten te helpen mits een institutionele alfabetische soep  – ECB, ESM, OMT, MFF, en PEPP – die nu hun standaardtaal is geworden.’

‘Als de rijke EU-landen de crisis overleven en de arme niet, zal de EU uiteindelijk bezwijken onder het feit dat geen enkel geïntegreerd politiek project kan overleven indien een permanente onderklasse van landen ontstaat die niet kan profiteren van de goede jaren en aan haar lot wordt overgelaten in slechte jaren.’

2. De Verenigde Staten

Isopix

De val van de VS is al overmatig beschreven maar wordt slechts ondermaats geloofd, schrijft Subramanian. Nochtans brengt Covid-19 alle zwakheden aan het licht. Het land heeft slechts 5 procent van de wereldbevolking, maar telt 32 procent van alle bevestigde gevallen en 24 procent van alle Covid-19-doden.

Tel daarbij jaren van falend imperialisme (de Irakoorlog), een vervalst economisch systeem (financiële crisis), de politieke disfunctie (presidentschap van Donald Trump en een al jaren disfunctioneel Congres). De optelsom van dit alles is verwoestend, zelfs indien nog niet fataal, maar komt voort uit de giftige polarisering van de Amerikaanse maatschappij. Vraag is of de onderliggende sterkte van het land – universiteiten, technologische vaardigheid, ondernemerschap en de dollar als reservemunt – voldoende zullen zijn om zijn status in de wereld te vrijwaren. Voorla nu Trump zijn aanhangers in de aanloop naar de verkiezingen van november oproept tot burgerlijke ongehoorzaamheid.

3. China 

De leugens die de staat bij het begin van de epidemie heeft verkondigd en de vragen die nu wereldwijd bij de globalisering worden gesteld en waarvan China de grote winnaar was, hebben het sociaal contract tussen de Communistische Partij en de burger op losse schroeven gezet. 

Eind jaren 1970 drong toenmalig leider Deng Xiaoping zijn onderdanen een machtig staatsapparaat op in ruil voor welvaart en orde. Maar een sociaal contract kan onmogelijk bestaan indien de bevolking haar leiders niet vertrouwt en die leiders de veiligheid van die bevolking niet kunnen garanderen. De Chinese cijfers zijn volgens Subramanian zonder twijfel getrukeerd en de ware omvang van de epidemie zal vroeg of laat aan het licht komen. Dat omliggende landen als Taiwan, Zuid-Korea en zelfs Hongkong veel beter deden staat in scherp contrast met de situatie in China. 

Vele landen halen ondertussen hun productie uit China weg omdat ze niet langer afhankelijk willen zijn van een onbetrouwbare partner. China kocht de voorbije jaren op zowat alle continenten invloed in ruil voor deelname aan het grote Belt and Road Initiative. Maar vele van de betrokken landen zullen als gevolg van Covid-19 de Chinese leningen niet langer kunnen terugbetalen, wat de vooruitzichten voor China op langere termijn weinig aantrekkelijk maakt.

Een wereld waarin de grootmachten verzwakt worden door interne strubbelingen en handelsoorlogen is een wereld die volgens Subramanian minder stabiel is en waarin makkelijker conflicten zullen ontstaan. Dat elk van de drie grootmachten gelijktijdig daarmee wordt geconfronteerd belooft volgens de Indiër dan ook weinig goeds voor onze geopolitieke toekomst.

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20