Key takeaways

• Bijna de helft van de Britse burgers is nu voorstander van een tweede Brexit-referendum.
• De ontevredenheid over het uittredingsproces is sinds 2021 sterk toegenomen.
• Kiezers geven nog steeds voorrang aan autonomie op het gebied van immigratie boven de handelsvoordelen van de interne markt.

Uit een uitgebreid onderzoek van King’s College London, Ipsos en de denktank UK in a Changing Europe blijkt dat er een aanzienlijke verschuiving heeft plaatsgevonden in de publieke opinie over de Brexit. Tien jaar na de eerste stemming is bijna 50 procent van de Britse bevolking nu voorstander van een tweede referendum. Dat sentiment strekt zich zelfs uit tot degenen die eerder voor uittreding waren: 25 procent van de Leave-stemmers uit 2016 en 20 procent van de aanhangers van Reform UK staan open voor een nieuwe stemming.

Toenemende ontevredenheid over de Brexit

De gegevens wijzen op een toenemende ontevredenheid over de uitkomst van de Brexit. Het aandeel burgers dat vindt dat het proces slechter is verlopen dan verwacht, steeg van 27 procent in 2021 naar 48 procent in 2024. Die trend komt ook tot uiting in de perceptie van de oorspronkelijke stemming in 2016. De steun voor het besluit van David Cameron om het referendum te houden daalde van 66 naar 43 procent. Het aantal mensen dat het als een vergissing beschouwt, steeg van 24 naar 38 procent.

Politieke implicaties

De publieke behoefte aan nauwere banden is duidelijk: ongeveer de helft van de respondenten is voorstander van een sterkere relatie met de EU. Daarnaast pleit 60 procent voor meer militaire samenwerking.

Politiek gezien zou een voorstel voor een nieuw referendum de aantrekkingskracht van Labour kunnen vergroten. Het aandeel kiezers dat de partij zou overwegen, zou dan stijgen van 31 procent naar 45 procent. Bij het behoud van de huidige situatie blijft dat beperkt tot 27 procent.

Conflict tussen handel en soevereiniteit

Keiran Pedley van Ipsos merkt echter op dat de publieke opinie tegenstrijdig blijft. Velen wensen de handelsvoordelen van de EU-interne markt. 53 procent zou de terugkeer van het vrije verkeer accepteren om dat te bereiken. Toch blijft soevereiniteit een cruciale barrière. Toen specifiek werd gevraagd naar grenscontrole, gaf 52 procent van de deelnemers de voorkeur aan autonomie op het gebied van immigratie boven verdere integratie met de EU.

Deskundigen suggereren dat de weg vooruit vol compromissen ligt. Professor Anand Menon gaf aan dat elke mogelijke strategie moeilijke afwegingen met zich meebrengt, terwijl professor Bobby Duffy opmerkte dat verschuivingen in de publieke opinie zo langzaam plaatsvinden dat een definitief mandaat voor verandering nog jaren op zich kan laten wachten.

Europese openheid

De peiling valt samen met politieke verschuivingen binnen de Labour Party. Voormalig minister van Volksgezondheid Wes Streeting noemde de Brexit een “catastrofale fout” en stelde dat de toekomst van het VK nauw verbonden blijft met Europa. Ter ondersteuning van deze mogelijkheid hebben Europese functionarissen, waaronder Sandro Gozi, gesuggereerd dat de EU een Britse aanvraag om opnieuw toe te treden zou verwelkomen en het proces mogelijk zou kunnen versnellen door de bestaande afstemming van het VK op veel Europese normen.

Het onderzoek is gebaseerd op een enquête onder 2.245 Britse volwassenen die midden mei werd afgenomen. (lv) (jv)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!