Door Emmanuel Vanbrussel
1/ Wat mag als werkplek?
Staat thuiswerk gelijk met ‘werken vanuit de eigen woning’? Of gaat het eerder om ’telewerk’ en mag het evengoed vanuit een koffiebar, een appartement aan zee of een vakantiehuisje in Zuid-Frankrijk? Goede afspraken tussen werkgever en werknemer zijn belangrijk om een verzekeringsconflict bij een arbeidsongeval te vermijden.
2/ Wie betaalt de ‘home office’?
Thuiswerk leidt hogere telecomkosten en bijkomende bureaukosten, zoals een tweede scherm of een ergonomische stoel. Er zijn twee mogelijke regelingen: de werkgever kan het bureaumateriaal zelf aanleveren, of hij kan de medewerker een ’thuiswerkbudget’ toekennen om zijn werkplek naar eigen inzicht in te richten.
3/ Wat met kosten voor woon-werkverkeer?
Werknemers zullen in de postcoronawereld minder pendelen naar kantoor, maar wel meer kosten thuis hebben. Een regeling rond thuiswerkkosten zal in veel bedrijven de aanleiding zijn voor een hervorming van het hele vergoedingspakket naast het loon. Er zal anders gekeken worden naar salariswagens en andere mobiliteitsvergoedingen, zoals abonnementen voor het openbaar vervoer.
4/ Het gevaar van hacking
Door thuiswerk wordt meer digitale informatie uitgewisseld tussen verschillende locaties en verschillende types computers, waardoor hackers meer mogelijkheden krijgen om in het bedrijfsnetwerk binnen te dringen. Zeker voor bedrijven die gevoelige of persoonlijke informatie behandelen, wordt informatiebeveiliging en het afweren van digitale indringers een prioriteit.
5/ Altijd online?
Wat met werk- en pauzetijden? Het lijkt onvermijdelijk dat die bij thuiswerk gedeeltelijk worden losgelaten. Dat biedt werknemers meer flexibiliteit, bijvoorbeeld bij het brengen van de kinderen naar school of opvang.
Maar de vakbonden wijzen op een groot nadeel. Thuiswerk kan leiden tot een verdoken verlenging van de werkdag.’Het kan niet de bedoeling zijn dat telewerk een alibi wordt voor werkgevers om de werklast te verhogen’, klinkt het.
Om de vervaging tussen werk- en vrije uren tegen te gaan, pleiten experts voor afspraken over de uren waarin medewerkers geacht worden telefonisch of per mail bereikbaar te zijn. ‘Het recht op deconnectie’ wordt voor veel thuiswerkers wellicht een van de thema’s in de postcorona werkrealiteit.
6/ Vereenzaming en vervreemding
Het voortdurende online contact met het werk kan paradoxaal genoeg samengaan met een gebrek aan echt sociaal contact en vereenzaming, waarschuwen psychologen. Naast sociale isolatie kan er bij gebrek aan arbeidsvreugde ook een vorm van vervreemding optreden tegenover het bedrijf.
‘Als de vaste structuur van een werkdag en de dagelijkse babbel met collega’s wegvallen, kan dat impact hebben op het welzijn van de werknemer’, zegt consultant Katleen Jacobs van SD Worx. Het komt er volgens haar op aan de drempel naar de interne preventiediensten zo laag mogelijk te maken, zodat de werknemer bij psychosociale problemen tijdig ondersteuning zoekt.