Premier Bart De Wever (N-VA) heeft de aftrap gegeven van de nieuwe begrotingsgesprekken. Daarbij moet de regering op zoek naar minstens 6,7 miljard euro. Dat meldt De Morgen. Officieel is het wachten tot 6 juli om de omvang van de begrotingsinspanning te kennen. Het Monitoringcomité, de groep ambtenaren die de begroting opvolgt, komt dan met een nieuw rapport. Maar in afwachting liet de regering-De Wever al een eerste inschatting maken door de administratie.

Key takeaways

• Premier Bart De Wever (N-VA) zoekt 6,7 miljard euro voor de begroting.
• Er heerst discussie over waar de regering het geld moet gaan halen.
• Het Monitoringscomité komt pas 6 juli met een officieel rapport over de begroting.

Voorlopige begrotingsanalyse

Volgens een nota ligt de lat op 6,7 miljard euro tegen 2029. Dat is veel meer dan de 4,9 miljard euro die het Monitoringcomité eind maart berekende, maar ligt in lijn met de verklaringen van begrotingsminister Vincent Van Peteghem (cd&v) drie weken geleden. Hij zei toen dat de regering wellicht op zoek moest naar 7 miljard euro. Tegelijk blijven de defensie-uitgaven sterk stijgen door de inspanningen om de NAVO-norm van 2 procent te halen. Die extra uitgaven zullen vanaf 2029 volledig doorwegen op de begroting.

Volgens regeringsbronnen gaat het nog altijd maar om een voorlopig richtbedrag. De situatie blijft volatiel. Dat heeft onder andere te maken met de hoge inflatie en de oorlog in het Midden-Oosten.

Minder geld uitgeven

De nota geeft wel een beeld van de omvang van de inspanning. Toen de regering eind 2025 een akkoord bereikte over een sanering van iets meer dan 9 miljard euro, ging dat gepaard met maandenlange spanningen. Premier Bart De Wever dreigde zelfs met zijn ontslag. Uiteindelijk kwam het akkoord ook te laat, zodat het jaar 2026 moest worden ingezet met voorlopige twaalfden.

Dit keer valt de oefening niet veel lager uit, terwijl het laaghangende fruit allemaal is geplukt. Dat zorgt ervoor dat de hervormingen die nu op tafel liggen stuk voor stuk gevoelig liggen bij één of meerdere coalitiepartners. Zoals de uitgavengroei op Defensie. Voor Vooruit-voorzitter Conner Rousseau mogen we gerust wat minder geld uitgeven aan het leger. Ook cd&v-voorzitter Sammy Mahdi wil het legerbudget omlaag. Voor premier De Wever en defensieminister Theo Francken (N-VA) kan er geen sprake zijn van zo’n beperking.

Andere mogelijkheden om geld te halen

Opvallend is dat de nota geen concrete besparingen voorziet op de staatsstructuur, het politieke systeem, ontwikkelingssamenwerking of de kosten van migratie en asielopvang. Nochtans stelde het Vlaams Belang eind maart een alternatief besparingsplan voor dat volgens de partij 8,3 miljard euro zou kunnen opleveren. Daarbij lag de focus op minder asielopvang, een beperking van sociale voordelen voor vreemdelingen, besparingen op klimaatuitgaven, lagere energiekosten binnen de overheid en een vermindering van bijdragen aan Europese en andere multilaterale instellingen.

In plaats daarvan kijkt de regering vooral naar btw-opbrengsten en kleinere besparingen binnen de federale overheid. Daarmee lijkt de regering voorlopig vooral naar bijkomende inkomsten te zoeken, terwijl structurele besparingen op grote uitgavenposten uitblijven. Als het van De Wever afhangt, gaat de btw van 21 naar 22 procent. De tarieven van 9 en 12 worden samengevoegd in een tarief van 9 procent. De vraag is of MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez zijn veto deze keer wel zal lossen. Die kans lijkt klein, gezien de forse terugval van zijn partij in de peilingen. Uit De Stemming van VRT blijkt dat de PS in Wallonië weer de grootste partij is en dat de uiterst linkse PTB-PVDA verder oprukt.

Nog meer dilemma’s erbovenop

Andere dilemma’s die ook op tafel liggen, zijn de verhoging van het remgeld bij de dokter, de strengere aanpak van de managementvennootschappen en de besparing op de ziekenfondsen. En vooral: het al dan niet behoud van de geplande lastenverlaging in de personenbelasting, tot 1.000 euro extra netto per jaar. Die kost om en nabij de 3 miljard euro.

Tegen 1 juni, vandaag dus, moet het Planbureau een nota overmaken aan de regering met concrete aanbevelingen. Hiervoor verzamelde het voorstellen van verschillende experts. Intussen richtte de regering ook een aantal voorbereidende werkgroepen op. De deadline ligt op de nationale feestdag van 21 juli, al heeft de regering marge om het ook nog wat langer te rekken. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!