Key takeaways

• Spanje ligt onder vuur omdat het herstelfondsen na de coronacrisis zou hebben doorgesluisd naar sociale uitgaven in plaats van naar groene en digitale projecten.
• De controverse wakkert de bezorgdheid aan dat armere EU-landen gezamenlijke schuldfinanciering misbruiken en voedt de roep om strenger toezicht.
• Dit incident vergroot de begrotingskloof tussen de fiscaal conservatieve noordelijke landen en hun meer uitgavenlustige zuidelijke tegenhangers.

Beschuldigingen dat Spanje post-Covid-herstelfondsen zou misbruiken, zorgen voor controverse in Noord-Europa, met name in Duitsland en Nederland. Dat meldt Politico. Critici stellen dat Spanje miljarden euro’s die bedoeld waren voor groene en digitale projecten heeft doorgesluisd naar sociale uitgaven, waaronder pensioenuitkeringen.

Spanje verdedigt zijn optreden

Hoewel zowel de Spaanse regering als de Europese Commissie elk wangedrag ontkennen en beweren dat het voorschieten van post-Covid-financiering om gewone begrotingsbehoeften te dekken geen inbreuk vormt op de regels, heeft de controverse langdurige zorgen doen herleven over het feit dat armere EU-landen middelen verspillen die via gezamenlijke schulden zijn opgehaald. Critici van het herstelfonds, een initiatief van 577 miljard euro dat in 2021 van start ging, grijpen dit incident aan als bewijs dat het programma slechts verkapte begrotingssteun is voor landen in moeilijkheden.

De Spaanse regering houdt vol dat zij zich aan de doelstellingen van het herstelplan heeft gehouden en in groene en digitale projecten heeft geïnvesteerd. Zij stelt verder dat het herbestemmen van middelen binnen de begroting een gangbare praktijk is die is toegestaan volgens nationale en EU-regelgeving. Een rapport van de Spaanse rekenkamer waarin wordt gesuggereerd dat herstelmiddelen zijn gebruikt voor gewone sociale uitgaven, heeft echter in heel Europa twijfels aangewakkerd en de roep om een einde aan de gezamenlijke EU-schuld versterkt.

Strijd om de begroting

Deze aflevering wakkert het lopende debat over de volgende zevenjarige EU-begroting aan, waarbij fiscaal conservatieve noordelijke landen tegenover hun meer uitgavenlustige zuidelijke tegenhangers staan. Spanje, een fervent voorstander van gezamenlijke EU-schuld, behoort tot de weinige landen die pleiten voor een verhoging van de voorgestelde begroting van 1,8 biljoen euro.

De controverse heeft ook geleid tot kritiek op de transparantie en het toezicht op het herstelfonds. De Europese Rekenkamer sluit zich aan bij eerder geuite zorgen over de noodzaak van meer systematische rapportage over de werkelijke kosten en het uiteindelijke gebruik van de middelen. Critici wijzen op de afwijking van eerdere EU-financieringsmodellen, waarbij vergoeding pas plaatsvond na het indienen van facturen, waardoor het moeilijker was om de uitgaven te traceren. Zij eisen verantwoording, volledige transparantie en terugbetaling van eventueel misbruikte middelen. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!