Key takeaways

• António Costa streeft naar een spoedakkoord over de EU-begroting van 1,8 biljoen euro tegen eind 2026.
• Het welslagen van de onderhandelingen hangt af van het overbruggen van politieke en technische meningsverschillen tussen de lidstaten over financieringsbronnen en uitgavenprioriteiten.
• Het bereiken van een akkoord vóór de komende verkiezingen in Frankrijk, Spanje en Italië is cruciaal om stabiliteit te waarborgen en mogelijke verstoringen te voorkomen.

António Costa, voorzitter van de Europese Raad, dringt actief aan op vooruitgang met betrekking tot de volgende EU-begroting van 1,8 biljoen euro, met als doel een akkoord te bereiken tegen eind 2026. Deze ambitieuze tijdlijn is bedoeld om gebruik te maken van een klein venster van kansen voordat de komende verkiezingen de onderhandelingen mogelijk verstoren. Terwijl de EU-leiders momenteel gefocust zijn op dringende kwesties zoals energieprijzen en economische stabiliteit te midden van wereldwijde conflicten, heeft Costa tijdens de top in Cyprus tijd vrijgemaakt voor besprekingen over de omstreden kwestie van nieuwe EU-brede belastingen om inkomsten te genereren. Dat meldt Politico.

Financiering van de toekomst

De urgentie vloeit voort uit de naderende noodzaak voor de EU om vanaf 2028 jaarlijks 25 miljard euro terug te betalen, ter dekking van de gezamenlijke schuld die tijdens de Covid-pandemie is opgebouwd. Negen maanden na het begin van de onderhandelingen blijft de herkomst van deze middelen echter onduidelijk. Costa benadrukt het toenemende belang van het sluiten van een begrotingsakkoord, gezien het uitstel van de besprekingen eerder dit jaar.

Zijn drang wordt verder aangewakkerd door de politieke agenda, met als doel de onderhandelingen af te ronden vóór de Franse presidentsverkiezingen in april 2027. Er bestaat bezorgdheid dat een overwinning van de extreemrechtse Rassemblement National, die momenteel aan kop gaat in de peilingen, de vooruitgang aanzienlijk zou kunnen belemmeren. Het bereiken van een akkoord binnen dit tijdsbestek zou uitzonderlijk zijn voor EU-begrippen en de reputatie van Costa als bekwaam onderhandelaar versterken.

Compromissen tussen Noord en Zuid

Een doorbraak hangt echter af van de bereidheid van regeringen om compromissen te sluiten. Technische geschillen en politiek gekonkel hebben de besprekingen tussen begrotingsdeskundigen in Brussel tot stilstand gebracht. Costa hoopt dat het betrekken van leiders bij het proces de nodige politieke sturing zal bieden om deze hindernissen te overwinnen.

De onderhandelingen over de gemeenschappelijke EU-begroting voor 2028-2034 zijn complex, waarbij de rijkere Noord-Europese landen aarzelen om hun bijdragen te verhogen en sceptisch staan tegenover het verlenen van meer belastingbevoegdheid aan de Europese Commissie. Omgekeerd zijn Zuid- en Oost-Europese landen voorstander van een grotere begroting en verzetten zij zich tegen bezuinigingen op landbouwsubsidies en regionale financiering, die bijna de helft van de totale uitgaven uitmaken.

Omstreden heffingen

Het voorstel van de Commissie van afgelopen juli was erop gericht deze tegenstrijdige belangen in evenwicht te brengen en tegelijkertijd meer middelen te besteden aan opkomende prioriteiten zoals defensie en strategische technologieën. Ondanks negen maanden van grondig onderzoek door begrotingsdeskundigen uit alle 27 lidstaten hebben nationale veto’s vooruitgang op gevoelige punten verhinderd. De weerstand tegen nieuwe heffingen op tabaksproducten, niet-gerecycled elektronisch afval en bedrijfsinkomsten is toegenomen.

EU-diplomaten roepen daarom op tot politieke interventie en stellen dat technische discussies alleen de impasse niet kunnen doorbreken. De komende top in Nicosia zal naar verwachting de weg vrijmaken voor het Cypriotische voorzitterschap van de Raad van de EU om in juni een herzien onderhandelingsdocument voor de begroting met bijgewerkte cijfers te presenteren.

Verschillende verkiezingen als katalysator

Costa erkent dat de beschikbare tijd beperkt is vanwege de Europese verkiezingscyclus. De recente overwinning van de Hongaarse conservatief Péter Magyar, die Viktor Orbán verving, biedt een kans om de besprekingen vooruit te helpen. De afwezigheid van Orbán op de top opent de deur verder voor het afronden van de onderhandelingen vóór de Franse verkiezingen, waar het programma van het Rassemblement National potentiële uitdagingen met zich meebrengt met zijn oproepen tot lagere EU-bijdragen en teruggeschroefde militaire steun aan Oekraïne.

De druk wordt nog vergroot door de komende verkiezingen in Spanje en Italië in 2027, die een extra laag van onzekerheid introduceren. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz wil de begroting afronden voor het einde van het jaar. Fiscaal conservatieve landen zoals Nederland en Zweden zouden echter weerstand kunnen bieden tegen concessies, louter omwille van een snelle overeenkomst. Het Europees Parlement is van plan om onderhandelingen met de Raad te starten zodra de regeringen een akkoord hebben bereikt. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, Geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!