Key takeaways
- Iran en de VS hebben in Genève overeenstemming bereikt over “leidende principes” die de basis moeten vormen voor een mogelijke nieuwe nucleaire overeenkomst.
- Ondanks diplomatieke vooruitgang blijven de standpunten sterk uiteenlopen en houden beide landen militaire opties nadrukkelijk op tafel.
- De gesprekken vinden plaats tegen de achtergrond van oplopende regionale spanningen en verhoogde Amerikaanse militaire aanwezigheid in de Golfregio.
De Verenigde Staten en Iran zijn tot overeenstemming gekomen tijdens de gesprekken in Genève over een reeks leidende principes. Deze moeten de basis leggen voor een bredere overeenkomst over het Iraanse nucleaire programma. Dit meldde Iraanse minister van Buitenlands zaken Abbas Araghchi na afloop van het gesprek, bemiddeld door Oman. Beide landen gaven wel aan dat hun standpunten nog steeds sterk van elkaar verschillen en dan militaire opties nog niet van tafel geveegd zijn.
De aanleiding van de gesprekken was de oplopende spanning in de Golfregio. Verenigde Staten heeft daar extra militaire middelen ingezet en blijft openlijk dreigen met sancties tegen Teheran.
Diplomatieke doorbraak
Iraans minister Aragchi meldt dat de twee landen het eens zijn over bepaalde uitgangspunten, waarvan een mogelijke overeenkomst kan worden uitgewerkt. Hij ervaarde de recente gesprekken constructiever dan de eerste ronde gesprekken. Toch herhaalde hij dat het tijd zal kosten om hun verschillen uit te werken.
JD Vance, de Amerikaanse vicepresident, schetste een gemengd beeld. Hijbevestigde dat er weldegelijk vooruitgang is geboekt, maar dat Teheran nog niet bereidt is om alle “rode lijnen” van president Trump te erkennen. Dit gaf hij aan tijdens een interview met Amerikaanse televisienetwerk Fox News. Trump maakte reeds verschillende keren duidelijk dat Iran geen kernwapen mag ontwikkelen. Ook benadrukte hij dat diplomatie niet eindeloos zal doorgaan.
De opheffing van de Amerikaanse sancties zijn cruciaal voor Iran. Zij maakten duidelijk dat de sanctieverlichting een fundamenteel onderdeel moet zijn van elke overeenkomst. Als die deal niet kan worden gesloten, is een deal politiek onhaalbaar, meldt Iran.
Militaire druk
De militaire druk tijdens de diplomatieke gesprekken valt niet te ontkennen. Volgens satellietbeelden bevindt de USS Abraham Lincoln, een Amerikaans vliegdekschip, dat zich slechts op enkele honderden kilometers van de Iraanse kust bevindt. Aan boord bevinden zich tientallen gevechtsvliegtuigen.
Voorafgaand aan de gesprekken verklaarde Trump dat Iran, indien geen akkoord bereikt wordt, de gevolgen niet zal willen ondergaan. De Iraanse leider Ali Khamenei reageerde op de dreigementen. Hij stelde dat Iran over wapens beschikt die een Amerikaans oorlogschip kunnen laten zinken.
Regionale spanningen
De spanningen beperken zich niet tot de onderhandelingstafel. Het Iraanse Revolutionaire Garde Corps is begonnen met militaire oefeningen in de Straat van Hormuz. Deze waterweg is een cruciale doorgang voor de gas- en olietransporten wereldwijd. In het verleden dreigde Iraanse politici met het blokkeren van deze zeestraat indien een situatie escaleert.
Ook het Westen uit zijn bezorgdheid over het Iraanse nucleaire programma. Zij vrezen dat het gericht is op de ontwikkeling van een kernwapen, wat Teheran tot op vandaag ontkent. Iraans president Pezeshkian verklaarde afgelopen dinsdag dat Iran absoluut niet bezig is met kernwapens en zelf openstaat voor internationale controle.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!