Key takeaways

• Belgische werknemers kampen met een toename van psychische klachten.
• Het is niet zozeer één specifiek probleem, maar eerder een combinatie van stressfactoren die ervoor zorgen dat mensen vaker verzuimen door psychische klachten.
• Hoge kosten en tekortkomingen bij bedrijven zorgen ervoor dat kwetsbare werknemers hun toevlucht nemen tot riskante AI-ondersteuning.

Een recent Mind Health Report van AXA wijst op een groeiende trend van psychische klachten onder de Belgische beroepsbevolking. Ongeveer 31 procent van de werknemers nam het afgelopen jaar ziekteverlof door psychische klachten, een stijging ten opzichte van 26 procent twee jaar eerder. Dit probleem komt vooral voor bij werknemers tussen 18 en 34 jaar, waar het percentage oploopt tot 44 procent, wat in schril contrast staat met de 13 procent die wordt waargenomen bij 55-plussers.

Combinatie van stressfactoren

Volgens arbeidsgeneeskundige professor Lode Godderis worden die afwezigheden zelden veroorzaakt door één enkele factor. In plaats daarvan draagt een combinatie van stressfactoren doorgaans bij aan een afname van het welzijn, waarbij de gemiddelde persoon te maken heeft met vijf gelijktijdige drukfactoren. Financiële instabiliteit en onzekerheid over de toekomst zijn de belangrijkste oorzaken, vooral voor jongeren, naast eenzaamheid, maatschappelijke stress en een constante stroom van negatief nieuws.

Debat over overheidscontrole

Terwijl de regering-De Wever van plan is langdurige ziekte te beteugelen door middel van strengere controle, stelt professor Godderis dat dergelijke maatregelen contraproductief kunnen zijn. Hij merkt op dat geestelijke gezondheid niet objectief kan worden gemeten zoals een lichamelijk letsel en waarschuwt dat verhoogde controle mensen passief of defensief kan maken. Hij stelt voor dat de focus in plaats daarvan moet verschuiven naar preventie, ondersteunende bedrijfsculturen en positieve begeleiding.

Toevlucht tot AI

Het bredere landschap van de Belgische geestelijke gezondheid is eveneens zorgwekkend. Ongeveer 31 procent van de mensen meldt problemen met de geestelijke gezondheid en 18 procent lijdt aan depressie. Ondanks een grotere openheid om over die onderwerpen te praten, zocht bijna de helft van de getroffenen geen professionele hulp. De belangrijkste genoemde belemmeringen waren de hoge kosten van de behandeling en de overtuiging dat professionele interventie niet nodig was.

Interessant is dat veel Belgen hun toevlucht nemen tot artificiële intelligentie voor emotionele ondersteuning: 54 procent van de algemene bevolking en 74 procent van de mensen onder de 35 jaar maakt gebruik van AI-tools.

Die trend brengt echter risico’s met zich mee; 20 procent van de gebruikers gaf aan schadelijk advies te hebben gekregen. Professor Godderis legt uit dat AI weliswaar empathie kan simuleren en gebruikers het gevoel kan geven dat er naar hen wordt geluisterd, maar dat het de vaardigheid van een menselijke therapeut mist om een patiënt uit te dagen, wat essentieel is voor echte therapeutische vooruitgang.

Tekortkomingen bij bedrijven 

Ondanks de grote vraag naar ondersteuning – 80 procent van de werknemers geeft aan gebruik te willen maken van hulpbronnen voor geestelijke gezondheid – blijven bedrijfsinitiatieven schaars. Ongeveer 40 procent van de Belgische werknemers meldt dat hun werkgevers geen ondersteuningssystemen voor geestelijk welzijn bieden. Die bevindingen maken deel uit van een groter IPSOS-onderzoek in opdracht van AXA, waarbij 19.000 volwassenen in 18 verschillende landen werden ondervraagd.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!