Key takeaways

• Duitse industriële leiders eisen een 40-urige werkweek om de arbeidskosten drastisch te verlagen.
• Hoge productiekosten bedreigen miljoenen banen in de productiesector.
• Vakbonden verzetten zich tegen langere werktijden om het welzijn van werknemers en het werkgelegenheidsniveau te beschermen.

Belangrijke industriële leiders in Duitsland, waaronder leidinggevenden van Stihl en Mercedes-Benz, pleiten voor een verlenging van de standaardwerkweek tot 40 uur zonder bijbehorende loonsverhogingen. Dit voorstel is bedoeld om de industriële neergang van het land tegen te gaan door de arbeidskosten te verlagen. Die zijn volgens de voorstanders onbetaalbaar geworden in vergelijking met mondiale concurrenten.

Martin Brudermüller van Mercedes-Benz Group merkte onlangs op dat Duitsland zijn productiviteitsvoorsprong heeft verloren, en suggereerde dat een terugkeer naar een 40-urige werkweek een noodzakelijke stap is om het concurrentievermogen te herstellen.

Arbeidskosten

Het financiële verschil is schrijnend: arbeid in de Duitse productiesector kost ongeveer 49,50 euro per uur, wat aanzienlijk hoger ligt dan het EU-gemiddelde van 33,70 euro en de kosten in landen als Hongarije in de schaduw stelt. Hoewel Duitse werknemers doorgaans efficiënter zijn, blijkt uit gegevens van de denktank IMK dat de arbeidskosten per eenheid sinds 2023 sneller zijn gestegen. Deze economische druk komt naar voren net nu de industriële vakbonden zich voorbereiden op de loononderhandelingen in het najaar.

De huidige 35-urige werkweek was het resultaat van hevige arbeidsconflicten in de jaren tachtig en geldt momenteel voor ongeveer 20 procent van de beroepsbevolking, voornamelijk in de staal-, machinebouw- en automobielsector.

Sector in crisis

Deze hernieuwde druk om de werktijden te verlengen wordt aangedreven door een ernstige crisis in de verwerkende industrie. De industriële productie is sinds 2017 met meer dan 15 procent gedaald, onder meer als gevolg van de overgang naar elektrische voertuigen, agressieve concurrentie uit China, Amerikaanse handelstarieven en schommelende energieprijzen.

Marcus Berret van Roland Berger wijst erop dat de traditionele sterke punten van Duitsland – zoals geschoolde arbeidskrachten en een stabiele infrastructuur – het enorme verschil in arbeidskosten, dat in sommige gevallen drie tot vier keer hoger ligt dan in concurrerende regio’s, niet langer voldoende kunnen compenseren. Dat schrijft de Financial Times.

Economische noodzaak

De menselijke kosten van deze achteruitgang worden steeds duidelijker. Hoewel de verwerkende industrie nog steeds 6,5 miljoen mensen in dienst heeft, verdwijnen er maandelijks duizenden banen, en bedrijven als Volkswagen kondigen verdere bezuinigingen aan. Berret voorspelt dat het personeelsbestand in de sector uiteindelijk zou kunnen dalen tot onder de 5 miljoen.

Economen zoals Martin Werding stellen dat traditionele flexibiliteit, zoals het inzetten van tijdelijk personeel, niet langer voldoende is om de industrie te redden. Het verhogen van de werkweek naar 40 uur zonder de lonen te verhogen, zou de arbeidstijd in feite met 14 procent verhogen terwijl de kosten gelijk blijven, een maatregel die Werding omschrijft als een praktische noodzaak in plaats van een symbolisch gebaar.

Weerstand van de vakbonden

IG Metall, de meest invloedrijke vakbond van het land, betwist deze beweringen echter. Bestuurslid Nadine Boguslawski stelt dat bestaande overeenkomsten bedrijven al voldoende flexibiliteit bieden om de werktijden naar behoefte aan te passen. Zij waarschuwt dat het verlengen van de werkweek in strijd zou zijn met het oorspronkelijke doel van de 35-urige werkweek, die bedoeld was om het werk over meer werknemers te verdelen en zo de werkloosheid terug te dringen.

Terwijl vakbonden vrezen dat langere werktijden tot minder banen zullen leiden, stellen economen dat het verbeteren van het concurrentievermogen de enige manier is om te voorkomen dat productie en werkgelegenheid volledig naar het buitenland verdwijnen. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!