Key takeaways

• Frankrijk moet volgens een intern rapport uiterlijk in 2029 een tweede vliegdekschip bestellen om kritieke hiaten in de maritieme luchtvaart te voorkomen.
• De aanschaf van twee schepen verlaagt de industriële kosten met 30 procent door gedeeld ontwerp en gedeelde arbeidskrachten.
• Constante operationele paraatheid maakt een einde aan de gevaarlijke afhankelijkheid van buitenlandse landbases.

Frankrijk bevindt zich in een cruciale fase waarin het moet beslissen of het een tweede nucleair vliegdekschip van de volgende generatie aanschaft. Volgens een rapport van parlementslid Yannick Chenevard moet er uiterlijk in 2029 een toezegging worden gedaan om te waarborgen dat het land zijn continue luchtvaartcapaciteit vanaf zee niet verliest.

Hoewel de France Libre volgens de planning in 2038 de Charles de Gaulle zal vervangen, leidt het vertrouwen op één enkel schip tot gevaarlijke hiaten in de operationele paraatheid.

Vertrouwen op één vliegdekschip blijft risicovol

De beperkingen van een vloot met slechts één vliegdekschip werden duidelijk geïllustreerd tijdens de onderhoudsperiodes van de Charles de Gaulle. Tijdens Operatie Hamilton in 2018 was het schip niet beschikbaar vanwege een tussentijdse revisie, waardoor Frankrijk gedwongen was aanvallen uit te voeren vanaf bases op het vasteland. Hoewel dit succesvol was, bracht het een kwetsbaarheid aan het licht: wanneer het enige vliegdekschip in het droogdok ligt, verliest Frankrijk gedurende langere tijd zijn vermogen om macht vanuit zee uit te oefenen.

Bovendien brengt het vertrouwen op buitenlandse landbases politieke risico’s en kwetsbaarheid voor langeafstandsraketaanvallen met zich mee, terwijl een vliegdekschip mobiele, onafhankelijke veelzijdigheid biedt.

Technische voorsprong behouden

Frankrijk beschikt momenteel over een zeldzaam technisch voordeel met zijn CATOBAR-systeem (katapult en reminstallatie). Daarmee kan het zware gevechtsvliegtuigen en vroegtijdige waarschuwingsvliegtuigen lanceren. Dat is een vermogen dat alleen door de VS en China is gedeeld.

Terwijl andere landen zoals India, Japan en Turkije hun marine-luchtvaart uitbreiden, loopt Frankrijk het risico te stagneren. Generaal Fabien Mandon heeft benadrukt dat een gevechtsmiddel dat slechts 65 procent van de tijd beschikbaar is, onvoldoende is voor militaire behoeften; echt strategisch nut vereist constante beschikbaarheid.

Levensduur van Charles de Gaulle verlengen

De overgang naar de France Libre alleen zal dit probleem niet oplossen. Tussen de bouw in 2032 en de ingebruikname in 2038 zal er geen overlap in operationele capaciteit zijn.

Hoewel het theoretisch mogelijk is om de levensduur van de Charles de Gaulle te verlengen tot na 2040, zou dit ongeveer 2 miljard euro kosten voor slechts enkele extra dienstjaren en zou dit verdere periodes van onbeschikbaarheid vereisen voor het bijvullen van de kernbrandstof.

Kosten besparen

Vanuit industrieel oogpunt is het financieel verstandig om vóór 2029 een tweede schip te bestellen. Door gebruik te maken van het ontwerp en de ontwikkeling die al voor het eerste schip zijn gefinancierd, zouden de kosten van een tweede vliegdekschip met 30 procent kunnen worden verlaagd, wat mogelijk neerkomt op een totaalbedrag van 8 miljard euro. Dit is concurrerend in vergelijking met andere grote marineprojecten, zoals Duitse torpedobootjagers of Amerikaanse oorlogsschepen.

Uitstel van dit besluit zou leiden tot een verlies aan gespecialiseerde arbeidskrachten en infrastructuur bij Chantiers de l’Atlantique. Daarmee zijn eventuele schaalvoordelen teniet gedaan.

Extra personeel nodig

De integratie van een tweede vliegdekschip zou niet noodzakelijkerwijs een volledige tweede aanvalsgroep vereisen. Ondersteuningsschepen zoals fregatten en onderzeeërs zouden tussen de twee schepen kunnen worden gedeeld door middel van dubbele bemanning of roulerende opdrachten.

De luchtvloot zou echter moeten worden uitgebreid met ongeveer 12 Rafale Marine-straaljagers en twee E-2D Hawkeyes. Verder is er ook een toename van maximaal 4.000 personeelsleden nodig over een periode van tien jaar.

Drie vliegdekschepen

Voor een nog ambitieuzere opstelling stelt admiraal Christophe Cluzel een vloot van drie vliegdekschepen voor, om te waarborgen dat één schip altijd operationeel is, één paraat staat en één in onderhoud is. Dit hoogwaardige scenario zou jaarlijks ongeveer 5 miljard euro kosten en een enorme uitbreiding van escortevaartuigen en vliegtuigen vereisen.

Hoewel de initiële investering tussen de 34 en 36 miljard euro over een periode van 20 jaar zou bedragen, zou een dergelijke stap Frankrijk binnen Europa in een klasse apart op maritiem gebied plaatsen.

Definitieve deadline

Uiteindelijk is het industriële momentum dat door France Libre is gecreëerd van tijdelijke aard. Om de mislukkingen van eerdere uitgestelde projecten te vermijden, moet Frankrijk uiterlijk in 2029 actie ondernemen. Als dit niet gebeurt, zal het doel van permanente beschikbaarheid van vliegdekschepen waarschijnlijk tot na 2040 zijn uitgesteld. Dan blijdt het leger afhankelijk van een kostbaar en verouderd schip. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!