Fascinerende en onheilspellende grafiek: de ‘sneeuwbal’ van globale overheidsschuld

De economische website HowMuch.net stelde op visuele wijze de staatsschuld van elk land in de wereld voor.

  • De staatsschuld omvat het totaal van de schulden van de centrale overheid, de niet-centrale overheden (provincies, gemeenten) en de wettelijke sociale verzekeringsinstellingen.
  • Overheidsschuld wordt meestal geduid als ‘schuld in verhouding tot het bbp’. Omdat het naakte getal vaak enorm is, maar ook nietszeggend. 
    • Neem bijvoorbeeld de Amerikaanse staatsschuld, die momenteel meer dan 27 biljoen dollar bedraagt. Op zichzelf klinkt dit cijfer duizelingwekkend, maar als het wordt uitgedrukt als percentage van het bbp van de VS, is het iets relatiever: 133 procent. 
      • Dit maakt het dus mogelijk een betere vergelijking te maken tussen landen, vooral wanneer hun economieën verschillen in omvang. 
    • Aan de staatsschuld van ons land is een hele site gewijd. Deze bedraagt 98,6 procent van het bbp.
  • Tijdens de pandemie hebben overheden massaal geleend. Om te zien hoe elk land ervoor staat in de nasleep van corona visualiseerde HowMuch.net de schuld-tot-bbp-gehaltes aan de hand van gegevens van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) uit april 2021.
bron: HowMuch.net / The Visual Capitalist

Top 10 hoogste staatsschuld

1. Japan257%
2. Soedan212%
3. Griekenland210%
4. Eritrea176%
5. Suriname157%
6. Italië157%
7. Barbados143%
8. Malediven140%
9. Kaapverdië138%
10. Belize135%
bron: IMF

Japan voert de lijst aan met een ratio van 257 procent, hoewel dit niet echt een verrassing is: de schuld-bbp-ratio van het land overschreed voor het eerst de 100 procent in de jaren 1990. En in 2010 werd het de eerste geavanceerde economie die de 200 procent bereikte.

Dergelijke hoge schuldenlasten zijn het gevolg van niet-traditioneel monetair beleidsmaatregelen, waarvan er vele eerst door Japan werden gevoerd en vervolgens door anderen werden overgenomen. Zo stelde de Bank of Japan (BoJ) eind jaren negentig de rente vast op 0 procent om deflatie tegen te gaan en economische groei te bevorderen.

Door deze lage kosten voor leningen kunnen bedrijven en overheden veel vrijer schulden opbouwen. Andere ontwikkelde landen hebben hier na 2008 op grote schaal gebruik van gemaakt.

Italië en Griekenland zijn, niet verrassend, de twee Europese landen in de top 10.

Reden tot bezorgdheid?

Volgens economen die de filosofie van de Oostenrijkse School aanhangen wel, volgens Keynesianen niet. 

Objectieve vaststelling: Aangezien de meeste landen in het overzicht in het rood staan (wat betekent dat hun schuld meer dan 50 procent van het bbp bedraagt), kunt u wel stellen dat lenen door de overheid een gangbare praktijk is.

Sommigen menen dat buitensporig lenen op lange termijn tot hogere rentelasten zal leiden, wat de economische groei en de investeringen in de overheidssector zou kunnen afremmen. ‘Het is echter onwaarschijnlijk dat deze theorie snel werkelijkheid zal worden’, stelt The Visual Capitalist.

Uit een recent rapport van RBC Wealth Management blijkt dat de kosten voor het aflossen van de Amerikaanse staatsschuld in 2020 zelfs zijn gedaald, dankzij voornoemde lage leenkosten.

Conclusie: Misschien zou een meer vooruitziende vraag zijn: hoe lang kunnen de centrale banken van de wereld de rente op bijna-nul niveaus houden?

Lees ook:

(tb)

Meer
Lees meer...
Markten