Europese banken blijven lastige verhouding hebben met Rusland ondanks druk van de ECB

De Europese Centrale Bank (ECB) hoopt de grote Europese banken te kunnen overtuigen om hun Russische belangen te laten vallen. Maar makkelijker gezegd dan gedaan: die banken blijven ferme winst maken op bevroren tegoeden en zijn dus niet snel geneigd daar veel verandering in te brengen.

Waarom is dit belangrijk?

De ECB ziet met lede ogen aan hoe Europese instellingen toch actief blijven in Rusland. De centrale bank vreest dan ook voor harde Amerikaanse sancties als banken niet snel hun Russische dochterondernemingen verkopen. Hoewel banken in de Verenigde Staten met hetzelfde probleem kampen, lijkt de lat voor Europa hoger te liggen.

In het nieuws: Een hele hoop Europese banken hebben hun Russische partnerschappen nog niet opgegeven.

  • Ondanks beloftes dat banden met Rusland zouden worden doorgeknipt, zeggen de cijfers iets anders. De vijf banken in de Europese Unie met de meeste Russische activiteiten zagen hun gezamenlijk personeelsbestand met amper 3 procent afnemen sinds de invasie. Hun winsten zijn ongeveer verdriedubbeld door de interesten op bevroren Russische tegoeden, weet persagentschap Bloomberg.
  • De ECB heeft er genoeg van. Claudia Buch, de voorzitter van de Raad van Toezicht, verduidelijkte nogmaals aan de ministers van Financiën in de Eurozone dat die banken “hun inspanningen om de risico’s te verminderen moeten versnellen door een duidelijk stappenplan uit te stippelen voor inkrimping en uittreding.”
  • Want het is enigszins logisch dat er op die manier belangenconflicten ontstaan. Dochterondernemingen van banken die actief zijn in Rusland moeten voldoen aan de wetgeving daar. Dat staat nagenoeg haaks op regelgeving die de ECB uitrolt voor de moederbedrijven, zeker inzake handel met Russische bedrijven.
  • Verder is de ECB ook bezorgd om tegenmaatregelen vanuit Rusland. Zo bevriest het Kremlin eveneens Europese tegoeden of volgen er sancties tegenover individuen die geld parkeerden bij zo’n Russische dochteronderneming.

Ingezoomd: Banken hebben veel te verliezen bij een volledige Russische boycott.

  • Enkel de Franse bank Société Générale sneed een paar weken na het begin van de oorlog definitief alle banden door. Daarbij moest de instelling wel door het stof: het was opeens meer dan 3 miljard euro minder waard door de verkoop van hun Russische activiteiten.
  • Ook het Nederlandse ING en Deutsche Bank doen inspanningen. ING zegt zelf de Russische activiteiten met drie kwart te hebben verminderd tot 1,3 miljard euro. Deutsche Bank snoeide dan weer in het personeelsbestand, met name op de IT-afdeling.
  • Maar eigenlijk zijn dat slechts druppels op een hete plaat. De Oostenrijkse bank Raiffeisen zag zijn winst in Rusland verdrievoudigen tot 1,8 miljard euro en is daarmee koploper. Het Spaanse Intesa gaf een vertwintigvoudiging op.
    • Alle banken, ook zij die zeggen hun activiteiten terug te schalen, haalden meer winst uit hun Russische dochterondernemingen in 2023 dan in 2021. Dat heeft vooral te maken met de hoge rente die de Russische centrale bank hanteert.
  • Veel banken geven aan dat het lastig is om overnemers te vinden. De Russen maken er een bureaucratische uitputtingsslag van, is te horen. Dat zou de grote reden zijn waarom ze hun dochterondernemingen nog niet volledig van de hand kunnen doen, beweren onder andere Raiffeisen en het Italiaanse UniCredit. Tegelijk is het moeilijk te geloven dat de ogen van de bankmanagers niet gaan fonkelen als ze hun winstcijfers zien.
Meer