Erdogan vangt bot bij EU, kruitvat aan Turks-Griekse grens niet ontmijnd

De gesprekken tussen Recep Tayyip Erdogan en de Europese Unie zijn op niets uitgedraaid. De Turkse leider zal migranten niet tegenhouden om naar de Griekse grens te gaan, omdat hij geen garanties kreeg voor meer steun.

Allemaal uitgestreken gezichten gisteren aan de onderhandelingstafel in Brussel. Achteraf trok Erdogan rechtstreeks naar de luchthaven, in plaats van de obligate persconferentie met Charles Michel en Ursula von der Leyen bij te wonen.

De Turkse president was daar om te overleggen met de EU-leiders over de crisis aan de Turks-Griekse grens. Hij wou meer steun bij de opvang van Syrische oorlogsvluchtelingen. Verder hoopt hij dat de EU militair of diplomatisch tussenkomt in het conflict in Idlib tussen Turkije enerzijds en Syrië en Rusland anderzijds.

Beloftes niet nagekomen

De Europese leiders hoopten Erdogan te kunnen overtuigen om zich opnieuw aan de omstreden ‘vluchtelingendeal’ te houden, die de EU met Turkije sloot in 2016. Onder dat akkoord zou Erdogan de 3,7 miljoen ontheemde Syriërs die in Turkije verblijven, binnen zijn grenzen houden. Afgewezen asielzoekers van de Griekse eilanden zou hij terugnemen. In ruil kreeg hij zo’n 6 miljard euro aan steun van de Europese Unie.

Het akkoord liep af in devember 2019, zoals gepland. De EU startte geen onderhandelingen op voor een nieuw akkoord. Sinds Erdogan twee weken geleden ‘de poorten naar Europa openzette’, zoals hij het zelf verwoordde, trokken duizenden migranten naar de Griekse grens om de oversteek naar Europa te maken. De Griekse grenswachters en bevolking houden de grens hermetisch toe, in veel gevallen met geweld. De grenzen met Europa lijken wel oorlogsgebied momenteel.

Migranten clashen die de oversteek naar Europa willen maken clashen met Griekse grenswachters. (Ismail Coskun/IHA via AP)

Ankara deed die zet uit onvrede. Terwijl Turkije zich wel aan de voorwaarden van het akkoord hield – vorig jaar waren er nauwelijks migranten die de oversteek naar Europa maakten vanop Turks grondgebied – liet de EU na om zich aan haar kant van de deal te houden. De beloofde hervestiging van gereguleriseerde vluchtelingen naar EU-lidstaten heeft nooit goed gewerkt. De financiële steun werd niet op tijd gestort, beloftes van visumvrij reizen voor Turken en een verbeterde douane-unie werden niet nageleefd.

Onder druk van een nieuwe instroom van honderdduizenden Syriërs door escalerend geweld in de Syrische burgeroorlog, besloot de Turkse president dan maar om mensen op de vlucht in te zetten als pionnen op een geopolitiek schaakbord.

Vruchteloze gesprekken

Voorlopig zonder succes dus. De onderhandelingen maandag bleken een lege doos. ‘We hebben duidelijk onze onenigheden, maar we hebben duidelijk en open met elkaar gesproken’, zei de Commissievoorzitter von der Leyen op de persconferentie.

‘We hebben duidelijk onze onenigheden, maar we hebben duidelijk en open met elkaar gesproken’

Ursula von der Leyen, Europees Commissievoorzitter

De voorzitter van de Europese Raad Michel en von der Leyen benadrukten beiden dat wat hen bertreft de deal uit 2016 blijft gelden. Er werd nochtans geen bijkomende financiële steun toegezegd. Michel zei nog dat Joseph Borrel, die Buitenlandse Zaken voor de EU behartigt, met zijn Turkse tegenhanger zal onderhandelen ‘om te zien dat we dezelfde interpretatie hebben van wat we doen, in Turkije en op het niveau van de Europese Unie, om de deal uit te voeren.’

Van enige humanitaire assistentie vanuit de EU voor de duizenden Syriërs op de vlucht voor geweld aan de Europese grenzen werd met geen woord gerept. Gecoördineerde actie om de overbevolking in de vluchtelingenkampen op de Griekse eilanden werd ook niet aangekondigd.

Vijf lidstaten van de Europese Unie – Finland, Frankrijk, Duitsland, Luxemburg en Portugal – kondigden op eigen houtje aan om elk 1.500 onbegeleide of zieke minderjarige migranten op te nemen die momenteel in Griekenland vastzitten. Nu het eerste geval van covid-19 vastgesteld werd op Lesbos, een eiland op een drukke migratieroute van Turkije, vreest men dat het virus zich snel kan verspreiden naar nabije vluchtelingenkampen.

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20