Communicatielessen uit de coronacrisis: ‘Alleen rekenen op burgerzin zal niet volstaan’

Hoe verliep de communicatie rond de coronacrisis op de verschillende fronten, en welke lessen kunnen we trekken nu we het ergste van de eerste besmettingsgolf achter de rug hebben? Business AM en het marketingcollectief Callebaut Collective legde die vragen voor aan een expertenpanel. Conclusie: er zijn fouten gemaakt maar als de juiste lessen getrokken worden, kunnen we ons wapenen tegen een eventuele ’tweede golf’.

Het panel bestond uit politiek journalist Ivan De Vadder, UGent-professor Digital Strategies Sarah Steenhaut en professor Stefaan Fiers, voormalig directeur van pharma.be, de vereniging van de geneesmiddelenindustrie in ons land. Zij analyseerden de communicatiestroom tijdens de coronacrisis onder leiding van Wouter Verschelden, politiek journalist bij Newsweek en Business AM.

Herbekijk hier het hele gesprek. Artikel gaat verder onder de video.

https://www.facebook.com/businessamNL/videos/718704858913829/

De drie experts ontwaarden een rode draad doorheen de manier waarop werd gecommuniceerd, en de problemen die daarbij naar de oppervlakte kwamen. ‘Je zat met een spanningsveld tussen die zogenaamde federale fase waarbij het beleid op het federale niveau werd bepaald maar waaronder een bijzonder versnipperde staatsstructuur zat’, stelt De Vadder. ‘Er ontbrak een vertegenwoordiger van dat federale niveau. Ik heb wel een krachtige figuur gemist die alles naar zich toetrok, ondanks alle spanningen die dat zou hebben opgeleverd.’

De media hebben van de experts BV’s, bij momenten zelfs profeten gemaakt.

Ivan De Vadder, politiek journalist

Opvallend was dat het bedrijfsleven in de publieke arena amper een stem had. ‘De zogenaamde captains of industry waren inderdaad afwezig’, aldus Fiers. ‘Zij waren in deze crisis vooral op hun eigen business gericht en zaten daarbij vaak in overlevingsmodus. Maar dat wil niet zeggen dat er geen communicatie was tussen bedrijven en de overheid.’

De media speelden daarbij een grote rol in het overbrengen van de boodschap van de overheid naar het publiek. Maar De Vadder is niet te beroerd om de hand in eigen boezem te steken. ‘In de poging om een overbruggingskanaal te zijn tussen overheid en bevolking, zijn de media te laat kritisch geworden’, stelt hij. ‘Tijdens de beruchte powerpointpersconferentie hadden we wat meer kritiek mogen uiten. Ook bij het opvoeren van de experts zijn fouten gemaakt. De media hebben er BV’s, bij momenten zelfs profeten van gemaakt.’

We gaan goed moeten duidelijk maken wat het zogenaamde nieuwe normaal is.

Sarah Steenhaut, professor Digital Strategies aan UGent

De bedrijfswereld staat voor een aantal grote uitdagingen. Om te beginnen liggen er op communicatievlak een aantal grote werven. ‘Er is de interne communicatie, waarbij bedrijven hun werknemers uit ‘lockdownmodus’ moeten halen en iedereen weer vooruit moeten krijgen’, legt Steenhaut uit. ‘En dan is er de externe communicatie. De zware cijfers over de epidemie in ons land hebben België niet meteen in een gunstig internationaal daglicht geplaatst. We gaan ons werk hebben om ons land weer op de kaart te zetten.’

Daarnaast hebben Belgische bedrijven op de hardst mogelijke manier geleerd dat ze digitaal nog grote stappen moeten zetten. ‘Consumenten hebben tijdens de crisis veel meer online gekocht, al heeft de totale sector wel geleden onder het feit dat de reis- en evenementenindustrie volledig platgelegd is’, zegt Steenhaut. ‘Maar de crisis heeft wel de vinger op de digitale wonde gelegd bij veel Belgische bedrijven, die moesten vaststellen dat ze op vlak van service en gebruiksgemak nog ver niet op het niveau zitten van de grote internationale spelers.’

Toch willen de experts ook positieve zaken onthouden uit de crisis. ‘We hebben onze grenzen verder verlegd dan we mogelijk achtten’, aldus Steenhaut. ‘We hebben weerbaarheid en flexibiliteit getoond.’ Alledrie merken ze ook op dat we als maatschappij enkele sprongen hebben gemaakt in digitalisering die anders veel meer tijd zouden gevergd hebben. ‘Ik kijk allen al naar de academische omgeving’, zegt Fiers. ‘Ik verkies nog steeds rechtstreeks contact met mijn studenten, maar heb nu wel geleerd dat er ook heel wat mogelijk is via digitale weg.’ ‘We gaan een erfenis uit deze crisis krijgen in de vorm van een maatschappij die veel meer digitaal kan functioneren’, vult De Vadder aan.

We moeten vermijden dat we in een situatie belanden waarin wij als Belgenvolkje de algemene regels onze typische individuele interpretatie geven.

Professor Stefaan Fiers

Maar dat alles kan enkel indien we ons terdege voorbereiden op een mogelijke heropflakkering van het virus. Niet alleen in het maken van plannen, maar in het communiceren ervan naar de bevolking. ‘We gaan goed moeten duidelijk maken wat het zogenaamde nieuwe normaal is’, stelt Steenhaut. ‘Een systematische, speelse maar toch dwingende boodschap. Enkel rekenen op de burgerzin van ons allemaal zal niet volstaan.’

De Vadder gelooft daarbij in de ‘verkeerslicht-aanpak’. ‘Als we goed afbakenen en uitleggen wat de consequenties zijn wanneer het ‘coronalicht’ op groen, geel, oranje of rood springt en er vertrouwen is in de instantie die dat licht regelt, gaan we al een grote stap vooruit zetten’, zegt hij.

‘Er zal wel een blauwdruk klaarliggen’, concludeert Fiers. ‘We moeten vooral vermijden dat we in een situatie belanden waarin wij als Belgenvolkje de algemene regels onze typische individuele interpretatie geven.’

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20