Key takeaways

• China heeft de ‘Ice Silk Road’ gelanceerd om de onzekerheden rond het Suezkanaal te omzeilen via de Russische Noordelijke Zeeroute.
• Scheepvaart via de Noordpool verkort de reistijd voor hoogwaardige exportgoederen van 40 naar 18 dagen.
• Ernstige milieurisico’s en hoge verzekeringskosten beperken de levensvatbaarheid van de route op de lange termijn.

Als reactie op de toenemende onzekerheden in het Suezkanaal en de Straat van Hormuz heeft China zijn eerste vaste containervervoerslijn via de Russische Noordelijke Zeeroute (NSR) geïntroduceerd.

Dit initiatief, dat de naam ‘Ice Silk Road’ draagt, werd op 15 augustus in gebruik genomen door de rederij Sea Legend. De wekelijkse dienst verbindt de Britse haven Felixstowe met Ningbo-Zhoushan in China, via een route langs de noordkust van Rusland.

Efficiëntie 

Het belangrijkste voordeel van die Arctische route is de snelheid. De reis kan in ongeveer 18 dagen worden afgelegd, een aanzienlijke verkorting ten opzichte van de meer dan 40 dagen die nodig zijn bij een reis via het Suezkanaal. Die efficiëntie is met name gunstig voor het vervoer van hoogwaardige, temperatuurgevoelige goederen zoals zonnepanelen, lithiumbatterijen en elektrische auto’s, die belangrijke Chinese exportproducten zijn.

Voor het huidige seizoen is Sea Legend van plan om tussen augustus en oktober acht wekelijkse reizen uit te voeren met de Dubai Tower, een schip dat 1.740 TEU kan vervoeren.

Beperkte toegang, beperkt verkeer

Ondanks de strategische voordelen kent de route aanzienlijke beperkingen. Ze is doorgaans alleen bevaarbaar van juli tot oktober en vereist strikte toestemming en hulp van ijsbrekers van Rosatom, de Russische staatsonderneming voor kernenergie. Hoewel Moskou voorheen terughoudend stond tegenover de Chinese ambities in het Noordpoolgebied, heeft de geopolitieke verschuiving na de invasie van Oekraïne ertoe geleid dat Rusland Peking meer toegang tot die wateren heeft verleend.

Hoewel andere landen zoals Zuid-Korea, Japan en India interesse hebben getoond, blijft het verkeersvolume op de Noordelijke Zeeroute (NSR) verwaarloosbaar in vergelijking met traditionele routes. Zo passeren er dagelijks tientallen schepen door het Suezkanaal, terwijl de NSR afgelopen zomer een piek van slechts 23 vrachtschepen kende.

Complicaties door sancties

Activiteiten in het Noordpoolgebied brengen ook aanzienlijke financiële en logistieke risico’s met zich mee. Verzekeringspremies voor deze route liggen ongeveer 40 procent hoger dan die voor reizen rond Kaap de Goede Hoop door onvoorspelbaar weer en ijsgevaren.

Bovendien zorgen internationale sancties tegen Rusland voor complicaties. Allianz Commercial merkt op dat dergelijke sancties noodreddingsoperaties zouden kunnen belemmeren.

Ecologische zorgen 

Milieuactivisten hebben ook alarm geslagen over de ecologische gevolgen van het toegenomen verkeer. De Bellona Environmental Foundation benadrukte dat de afgelegen ligging van de regio het bestrijden van olielekkages vrijwel onmogelijk maakt, wat nog wordt verergerd door het feit dat olie bij vriestemperaturen langzamer afbreekt.

Er bestaat ook bezorgdheid over de uitstoot van zwarte koolstof, die het smelten van het Arctische ijs versnelt door de warmteabsorptie te verhogen.

Schaduwvloot

Bovendien is de NSR een cruciale verkeersader geworden voor de Russische ‘schaduwvloot’ om sancties te omzeilen. Recente gegevens wijzen erop dat ongeveer een derde van de vrachtschepen die de route in 2025 gebruikten, onder internationale sancties stond, waarbij Russische olietankers in toenemende mate gebruik maakten van het mildere zomerweer om miljoenen vaten olie in de buurt van de Noordpool te vervoeren.

Hoewel de route uiteindelijk een strategisch alternatief biedt, wordt de levensvatbaarheid ervan belemmerd door een kort operationeel venster, hoge kosten en aanzienlijke geopolitieke en milieugevolgen.

(at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!