Key takeaways

• De Verenigde Staten wilden met de vliegdekschepen van de Ford-klasse voor een enorme revolutie zorgen in de maritieme scheepvaart, maar gingen daarbij volgens sommigen te ver.
• EMALS- en AAG-systemen vergroten de capaciteit voor vliegtuigvluchten aanzienlijk, al werken beide systemen niet altijd naar behoren.
• Upgrades op het gebied van kernenergie maken toekomstige gerichte energiewapens mogelijk.

Het vliegdekschip van de Ford-klasse is een toonbeeld van het hoogtepunt van de Amerikaanse maritieme techniek, maar dient tegelijkertijd als een waarschuwend verhaal met betrekking tot technologische ambitie. Deze schepen, ontworpen ter vervanging van de verouderde vloot van de Nimitz-klasse, zijn bedoeld om een revolutie teweeg te brengen in de marine-luchtvaart.

Ze zijn echter het mikpunt van kritiek geworden vanwege hun duizelingwekkende kosten, de integratie van onbeproefde systemen en hun kwetsbaarheid in een modern gevechtslandschap dat wordt gekenmerkt door hypersonische wapens.

Revolutie in de marine-luchtvaart

De kern van de operationele superioriteit van de Ford-klasse is gevormd door een reeks baanbrekende technologieën. De overgang van stoomaangedreven katapulten naar het Electromagnetic Aircraft Launch System (EMALS) maakt een nauwkeurige kalibratie op basis van het gewicht van het vliegtuig mogelijk. Zo is er minder slijtage aan het casco. Daarnaast kan op die manier een breed scala aan vliegtuigen worden gelanceerd, van zware gevechtsvliegtuigen tot lichte drones.

In combinatie met het Advanced Arresting Gear (AAG), dat zorgt voor soepelere landingen van verschillende vliegtuigtypes, hebben de schepen hun dagelijkse uitvlieggcapaciteit verhoogd van 120 naar ongeveer 160, met een piekcapaciteit van maximaal 270.

A1B-kernreactoren

Deze vooruitgang is ondersteund door een enorme sprong voorwaarts in de energieproductie. Door gebruik te maken van A1B-kernreactoren genereert de Ford-klasse drie keer zoveel elektrisch vermogen als haar voorgangers. Dit energieoverschot is van vitaal belang voor de aandrijving van het EMALS- en AAG-systeem, terwijl het tegelijkertijd de nodige ruimte biedt voor toekomstige installaties zoals gerichte-energiewapens en krachtige radarsystemen.

Bovendien hebben de toegenomen automatisering en de gemoderniseerde wapenliften het transport van munitie gestroomlijnd en de benodigde bemanning met 500 tot 900 personeelsleden verminderd, wat op de lange termijn mogelijk miljarden bespaart op onderhoud en personeelskosten.

De prijs van technologische ambitie

Ondanks deze voordelen heeft het streven naar innovatie voor aanzienlijke instabiliteit gezorgd. De vroege operationele fasen werden geteisterd door softwareproblemen en betrouwbaarheidsproblemen binnen de AAG- en EMALS-systemen, wat scherpe kritiek uitlokte van Amerikaanse wetgevers.

Daarnaast hadden de geavanceerde wapenliften – bedoeld om het vervoer van munitie te versnellen – te kampen met frequente storingen, waardoor de efficiëntiewinst van de nieuwe lanceersystemen periodiek teniet werd gedaan. Deze mislukkingen duiden op een overhaaste inzet van complexe technologieën voordat deze volledig uitgerijpt waren.

Grote financiële last

Financieel gezien is het programma een enorme last geweest. De USS Gerald R. Ford, het eerste schip van deze klasse, kwam uit op een uiteindelijke prijs van 13 miljard dollar (11,2 miljard euro). Deze kostenoverschrijdingen zijn veroorzaakt door de riskante beslissing om tijdens de bouw van het schip verschillende nieuwe technologieën tegelijkertijd te ontwikkelen. Dat is nog verergerd door een tekort aan arbeidskrachten en integratieproblemen.

Kwetsbaar voor hypersonische raketten

Naast de financiële en technische problemen moet de Ford-klasse opereren in een steeds vijandiger strategisch klimaat. De opkomst van ‘carrier-killer’-raketten, zoals de Chinese DF-21D en DF-26 of het Russische hypersonische Zircon-systeem, heeft de veiligheid van deze enorme oorlogsschepen in gevaar gebracht.

In omstreden regio’s zoals de Westelijke Stille Oceaan kan de dreiging van precisiewapens met een groot bereik deze vliegdekschepen dwingen om op afstanden te opereren die het bereik van hun vliegtuigen beperken. Dit heeft ertoe geleid dat sommige strategen beweren dat het uitgeven van miljarden aan één enkel, opvallend doelwit een achterhaalde aanpak is in vergelijking met een meer gespreide en veerkrachtige maritieme strategie.

Ford-klasse blijft een paradox

Hoewel voorstanders beweren dat de ongeëvenaarde kracht en de defensieve elektronische oorlogsvoering-systemen van het schip het bestaan ervan rechtvaardigen, blijft de Ford-klasse een paradox. Het is tegelijkertijd het meest capabele oorlogsschip dat ooit is gebouwd en een potentiële strategische risicofactor. Uiteindelijk brengt elk militair platform weliswaar een zekere mate van risico met zich mee, maar de Ford-klasse vertegenwoordigt een van de duurste gokjes in de maritieme geschiedenis. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!