Key takeaways

• China zet onopvallende trimarans en robotdrones in om de Amerikaanse dominantie op zee aan te vechten.
• Peking versnelt de productie van kernonderzeeërs om de Amerikaanse tonnage te overtreffen.
• Tekortkomingen in de Amerikaanse onderzeebootbestrijding zorgen voor kritieke kwetsbaarheden tegen deze onderwaterdreigingen.

Terwijl de Verenigde Staten de nadruk leggen op hun ‘Golden Fleet’ om hun maritieme superioriteit te behouden, breidt China zijn onderwatercapaciteiten agressief uit. Peking integreert een gevarieerde mix van onderwaterdrones, geavanceerde onderzeeërklassen en gespecialiseerde lanceerinrichtingen om de Amerikaanse dominantie uit te dagen.

Een goed voorbeeld hiervan is een raketlancerende trimaran die onlangs tijdens proefvaarten bij Huludao is gespot. Dit vaartuig is ontworpen om heimelijk onder de golven te opereren en vormt daarmee een gedecentraliseerde dreiging voor Amerikaanse strijdkrachten ver buiten het Chinese grondgebied.

Onopvallende trimaran

De trimaran, die in Guangzhou is gebouwd en begin 2026 via Dalian naar Huludao is vervoerd, komt nog steeds niet voor in officiële overheidsdocumenten. Satellietbeelden tonen een vaartuig van ongeveer 65 meter lang met een uniek rompontwerp – een slank middengedeelte geflankeerd door twee achterste drijvers – met een maximale breedte van 13 meter.

Deze constructie zorgt voor stabiliteit aan de oppervlakte en de mogelijkheid om onder water te duiken. Waarschijnlijk maakt het gebruik van een snorkel voor dieselmotoren en propellers in een kanaal voor een stillere, elektrisch aangedreven voortbeweging.

Bewapening

De primaire bewapening van het schip bestaat uit ongeveer 16 tot 18 raketbuizen die zijn ondergebracht in twee hangars. In tegenstelling tot traditionele onderzeeërs moet deze trimaran naar de oppervlakte komen om zijn wapens in te zetten, waarbij de buizen omhoog worden gebracht na het openen van beschermpanelen.

Dit ontwerp stelt een klein vaartuig in staat een zware aanvallende lading te vervoeren en vanuit onverwachte hoeken toe te slaan. Deskundigen schatten dat het schip een waterverplaatsing heeft van ongeveer 900 metrische ton en waarschijnlijk functioneert als een autonome drone, hoewel er een kleine brug aanwezig is voor navigatie in de haven.

Deze lanceerinrichtingen kunnen wapens voor landaanvallen of antischipwapens vervoeren, waaronder mogelijk de YJ-20 hypersonische raket. Omdat de trimaran geen eigen sensoren voor lange afstanden heeft, zou hij afhankelijk zijn van externe doelgegevens van satellieten of vliegtuigen, en slechts kort naar de oppervlakte komen om zijn lading af te vuren.

Onbemande onderwatervoertuigen

Dit platform maakt deel uit van een bredere strategie waarbij onbemande onderwatervoertuigen (UUV’s) worden ingezet. China ontwikkelt verschillende modellen, waaronder de HSU001 en diverse extra grote UUV’s (XLUUV/XXLUUV) die in de buurt van het eiland Hainan zijn waargenomen. Ter ondersteuning hiervan bouwt China speciale moederschepen.

Twee van dergelijke schepen – één van ongeveer 180 meter en een ander van ongeveer 205 meter – zijn geïdentificeerd in de buurt van Guangzhou en Shanghai. Deze schepen beschikken over dokken en hangars die geschikt zijn voor het vervoeren en onderhouden van meerdere grote drones, waardoor China zijn robotoperaties kan verplaatsen van kustwateren naar de open oceaan.

Integratie van robotoorlogvoering

Deze moederschepen, die naar verwachting in 2027 of 2028 operationeel zullen zijn, duiden op een verschuiving naar routinematige, grootschalige inzet van robots. Naast bewaking en gegevensverzameling zouden deze drones uiteindelijk torpedo’s kunnen vervoeren. Zo ontstaat een offensief vermogen dat de huidige westerse robotprogramma’s overtreft.

In omstreden gebieden zoals de Zuid-Chinese Zee en rond Taiwan zouden deze drones Amerikaanse schepen kunnen volgen. Ze kunnen doelgegevens leveren aan de Huludao-trimaran.

Onderzeeërs

Deze robotuitbreiding vormt een aanvulling op een groeiende vloot van conventionele onderzeeërs. China zet ongeveer 21 onderzeeërs van de Yuan-klasse in, uitgerust met luchtonafhankelijke voortstuwing voor onopgemerkte regionale operaties.

Daarnaast wordt aangenomen dat de Type 041 Zhou-klasse een low-power kernonderzeeër is, die een kleine reactor gebruikt om batterijen op te laden in plaats van propellers aan te drijven, waardoor het vaartuig een superieur uithoudingsvermogen heeft in een compacte behuizing.

Kernonderzeeërs

Ook de productie van kernonderzeeërs versnelt. Tussen 2021 en 2025 heeft China 10 kernonderzeeërs te water gelaten, waarmee het de VS qua tonnage aanzienlijk achter zich laat. Tot de nieuwe modellen behoren het Type 093B met geluidsdempende pompjets en het Type 095, een gespecialiseerde onderzeeërjager.

Verder is er een mogelijk Type 09X SSGN gesignaleerd, ontworpen om onopgemerkt scheepvaartroutes te naderen en aanvallen op lange afstand uit te voeren. Volgens prognoses zou China tegen 2035 over 80 onderzeeërs kunnen beschikken. De helft daarvan zal door kernenergie aangedreven aanvalsonderzeeërs zijn.

Achterstand op de VS wegwerken

Deze sterke toename van de Chinese capaciteiten valt samen met een tekort aan Amerikaanse middelen voor onderzeebootbestrijding (ASW). De Amerikaanse marine heeft haar orders voor fregatten teruggeschroefd en beschikt niet over een directe vervanging voor de uit dienst genomen S-3 Viking-vliegtuigen. Hoewel er voor 2030 nieuwe FF(X)-fregatten zijn gepland, zullen de eerste versies nog niet beschikken over volledige ASW-systemen.

De huidige vliegdekschepen zijn afhankelijk van helikopters en vliegtuigen vanaf het vasteland, die een beperkte inzetduur hebben. Met minder gespecialiseerde jacht- en aanvalsmiddelen wordt de Amerikaanse Golden Fleet geconfronteerd met een steeds complexere onderwateromgeving. Daarin blijven de dreigingen vanuit Peking niet langer beperkt tot het wateroppervlak. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!