Key takeaways

• ASML zal dit jaar naar verwachting tot 1,6 procent van het Nederlandse bbp vertegenwoordigen, tegenover 1,3 procent in 2025.
• Een sterke afhankelijkheid van één bedrijf brengt het risico van economische instabiliteit met zich mee, net als bij de Nokia-crisis in Finland.
• Geopolitieke spanningen en een tekort aan arbeidskrachten vormen een bedreiging voor de groei van het bedrijf op de lange termijn.

Economen van ING stellen dat Nederland steeds afhankelijker wordt van ASML. Dat meldt Reuters. Volgens hen kan de fabrikant van chipapparatuur dit jaar tot 1,6 procent van het Nederlandse bbp vertegenwoordigen, tegenover naar schatting 1,3 procent in 2025.

Als meest waardevolle onderneming van Europa, met een marktwaarde van 547 miljard euro, heeft ASML geprofiteerd van de sterk stijgende vraag naar artificiële intelligentie, waarvoor gespecialiseerde apparatuur nodig is om geavanceerde halfgeleiders te produceren.

Een Europese technologische uitschieter

Terwijl een groot deel van Europa moeite heeft om gelijke tred te houden met de technologische vooruitgang in Azië en de Verenigde Staten, springt Nederland eruit. Volgens het ING-rapport heeft het land een cruciale rol verworven in de AI-revolutie, waarbij het profiteert van de lokale onderzoeks-, ontwikkelings- en productiecentra van ASML, evenals van het bredere netwerk van toeleveranciers. Om aan de vraag te kunnen voldoen, is het bedrijf van plan zijn productiecapaciteit in zowel 2027 als 2028 met 30 procent te verhogen.

Risico’s van economische concentratie

Deze concentratie van economische macht brengt echter risico’s met zich mee. De onderzoekers verwijzen naar Nokia in Finland als waarschuwend voorbeeld; het Finse technologiebedrijf vertegenwoordigde ooit 3,8 procent van de Finse economie, maar verloor zijn positie tijdens de overgang naar smartphones. Dat belemmerde vervolgens de productiviteitsgroei van het land. Het voorbeeld illustreert hoe een economie instabiel kan worden wanneer ze sterk afhankelijk is van één dominant bedrijf.

Uitdagingen op de arbeidsmarkt

Externe druk maakt de situatie nog ingewikkelder. Het aanhoudende technologische conflict tussen Washington en Peking heeft al geleid tot exportverboden op de meest geavanceerde machines naar China, waarbij verdere beperkingen mogelijk zijn. Bovendien blijft ASML kwetsbaar voor verstoringen in de wereldwijde toeleveringsketen voor essentiële onderdelen.

Ook op de Nederlandse arbeidsmarkt staat het bedrijf voor uitdagingen. ASML kampt met een tekort aan gekwalificeerd personeel. Het probeert dat op te vangen door zijn vestigingen in Eindhoven uit te breiden, waar plaats moet komen voor maar liefst 20.000 medewerkers. (lv)

Wil je meer technieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Tech Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!