Key takeaways

• China heeft zijn luchtmacht in hoog tempo uitgebreid tot een geavanceerde vloot van meer dan 2.000 gevechtsvliegtuigen.
• De agressieve productie van J-20-stealthjagers vormt een directe uitdaging voor de Amerikaanse luchtmacht.
• Technologische vooruitgang overbrugt de kloof, ondanks het gebrek aan daadwerkelijke gevechtservaring van China.

China heeft een snelle militaire transformatie doorgemaakt. Het land is geëvolueerd van een afhankelijkheid van verouderde luchtvaart uit het Sovjettijdperk naar het bezit van een geavanceerde luchtmacht. Het land beschikt nu over honderden geavanceerde straaljagers, waaronder stealth-modellen die zijn ontworpen om de capaciteiten van de Amerikaanse F-35 en F-22 uit te dagen.

Meer dan 2.000 gevechtsvliegtuigen

Huidige schattingen wijzen erop dat de gecombineerde vloot van de Chinese luchtmacht (PLAAF) en marine-luchtvaart (PLANAF) meer dan 2.000 gevechtsvliegtuigen telt. Precieze cijfers blijven onduidelijk, aangezien Peking geen officiële inventarislijsten vrijgeeft.

Een rapport van het Amerikaanse ministerie van Defensie uit 2024 identificeerde echter ongeveer 1.900 straaljagers, waarvan er meer dan 1.300 tot de vierde generatie behoren. Het tempo van de uitbreiding is aanzienlijk. Rapporten van RUSI geven aan dat China mogelijk jaarlijks 120 J-20 stealth-jachtvliegtuigen produceert, naast de grootschalige productie van de J-16.

Multifunctionele J-10

De Chinese vloot bestaat uit verschillende belangrijke vliegtuigfamilies. De J-10 fungeert als een veelzijdig, eenmotorig multifunctioneel straalvliegtuig, vergelijkbaar met de Gripen of de F-16. Met ongeveer 550 exemplaren in dienst tegen 2025 – waaronder 300 geavanceerde J-10C-varianten – is het geschikt voor zowel luchtgevechten als grondaanvallen.

Vooral de nieuwste J-10C is aanzienlijk geavanceerder dan zijn voorgangers. Het vliegtuig beschikt over een AESA-radar, moderne dataverbindingen en de mogelijkheid om PL-15-lucht-luchtraketten met een groot bereik te gebruiken.

Zware gevechtsvliegtuigen J-11 en J-16

Voor zwaardere operaties zet China de J-11 en J-16 in, beide afgeleid van de Russische Su-27. Van de J-11 zijn enkele honderden exemplaren gebouwd. Het tweemotorige toestel werd oorspronkelijk vooral ontwikkeld voor luchtoverwicht. Latere varianten kregen modernere radars, elektronica en bewapening.

De Shenyang J-16 is aanzienlijk moderner. RUSI schatte dat China eind 2025 ongeveer 450 exemplaren had ontvangen. Het vliegtuig beschikt over twee motoren, een groot vliegbereik en een aanzienlijke wapencapaciteit. De J-16 kan zowel vijandelijke vliegtuigen bestrijden als grond- en zeedoelen aanvallen. Het toestel is daarmee enigszins vergelijkbaar met de Amerikaanse F-15E en F-15EX. Een gespecialiseerde versie voor elektronische oorlogsvoering, de J-16D, wordt ook ingezet om vijandelijke radars te storen.

Stealth van de vijfde generatie

De J-20 is het kroonjuweel van de Chinese vijfde-generatie capaciteiten. Dit stealthvliegtuig, dat in 2017 in dienst is genomen, is ontworpen voor gevechten op lange afstand. China ontwikkelt bovendien verbeterde uitvoeringen, waaronder de J-20A en de tweezits J-20S.

Hoewel de schattingen over het aantal variëren – variërend van 300 tot 500 eenheden tegen 2026 – suggereren prognoses dat de vloot tegen 2030 de 1.000 zou kunnen bereiken.

Vliegdekschepen

De marine-luchtvaart draait om de J-15, een zwaar straalvliegtuig dat is gebaseerd op de Su-33. Terwijl de oorspronkelijke modellen beperkt waren tot starts vanaf een skijump, is de nieuwere J-15T ontworpen voor lanceringen met een katapult.

Daarnaast introduceert China de J-35, een stealthgevechtsvliegtuig voor operaties vanaf vliegdekschepen, waarbij ook een op het land gestationeerde J-35A-variant in ontwikkeling is.

Verouderde vliegtuigen

Naast eigen ontwerpen beschikt China nog over een klein aantal Russische Su-30’s en Su-35’s. Verouderde vliegtuigen zoals de J-7 en J-8 worden geleidelijk uit dienst genomen, terwijl de JH-7 een belangrijk middel blijft voor aanvalsmissies tegen doelen op het land en op zee.

Vergelijking met de Verenigde Staten

In vergelijking met de Verenigde Staten loopt China nog steeds achter wat betreft algemene ervaring, wereldwijde infrastructuur en het aantal doorgewinterde piloten van de vijfde generatie. De kloof wordt echter kleiner dankzij agressieve productiecycli. Terwijl de VS een kwalitatieve voorsprong en een uitgebreide operationele geschiedenis behouden, profiteert China van de geografische nabijheid tot zijn belangrijkste interessegebieden.

De uiteindelijke effectiviteit van de Chinese vloot is nog niet getest in daadwerkelijke gevechtssituaties. Toch is duidelijk dat China niet langer uitsluitend op aantallen vertrouwt. Het land combineert een grote luchtmacht met steeds modernere technologie en een productiecapaciteit die de komende jaren bijzonder belangrijk kan worden. De combinatie van massaproductie en vooruitstrevende technologie heeft het land tot een formidabele luchtmacht gemaakt. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!