Key takeaways

• Hongarije breekt een corrupt systeem af waarin politieke loyaliteit overheidscontracten opleverde.
• Een nieuwe vermogensbelasting richt zich op vermogens van meer dan 1 miljard forint om “immorele” winsten terug te vorderen.
• Premier Magyar streeft ernaar geconcentreerde rijkdom te herverdelen om bredere economische groei te stimuleren.

Na het einde van het 16-jarige bewind van Viktor Orbán maakt Hongarije een belangrijke verschuiving door in zijn economische landschap. Dat meldt The Guardian. Een goed voorbeeld van deze transitie is Balásy Gyula. Hij is een rijke reclamemagnaat en voormalig begunstigde van door de staat gefinancierde propagandacampagnes. In een televisie-uitzending maakte Gyula bekend dat hij zijn bedrijfsactiva en een deel van zijn persoonlijke vermogen aan de regering had overgedragen. Daarbij gaf hij toe dat zijn bedrijf onder het huidige politieke klimaat geen levensvatbare toekomst meer heeft.

Ontmanteling van het Systeem van Nationale Samenwerking

De nieuwe regering, onder leiding van premier Péter Magyar, richt zich op het “Systeem van Nationale Samenwerking” (NER). Dat is een structuur waarin politieke loyaliteit vaak werd ingeruild voor lucratieve overheidscontracten. Minister van Financiën András Kármán zal naar verwachting uiterlijk 5 juni de details van een nieuwe vermogensbelasting afronden. Deze stap zou Hongarije tot de eerste EU-lidstaat sinds de jaren 80 maken die een dergelijke heffing invoert. Magyar heeft dit beleid gekarakteriseerd als een daad van sociale solidariteit en rechtvaardigheid in plaats van een strafmaatregel.

Volgens het voorgestelde plan zouden personen met een vermogen van meer dan 1 miljard forint (ongeveer 2,8 miljoen euro) een jaarlijkse belasting van 1 procent betalen over het bedrag boven die grens. De belasting zou betrekking hebben op een breed scala aan bezittingen. Dit gaat over internationale activa, aandelen, onroerend goed en luxegoederen zoals privéjets en jachten. Om belastingontduiking te voorkomen, zouden ook de bezittingen van kinderen en echtgenoten in de waardering worden meegenomen.

Verantwoording en onrechtmatige winsten

Economen, zoals Zoltán Pogátsa, stellen dat deze maatregel essentieel is voor de verantwoordingsplicht en het terugvorderen van overheidsgeld. Uit analyse blijkt dat een overgrote meerderheid van de rijkste burgers van Hongarije hun fortuin heeft vergaard via overheidsopdrachten tijdens het Orbán-tijdperk. Pogátsa stelt dat een vermogensbelasting een passend antwoord is op winsten die “immoreel maar legaal” waren.

Het beleid heeft uiteenlopende reacties uitgelokt. Sommige ondernemers steunen de maatregel als een manier om een oneerlijk systeem te corrigeren waarin gemiddelde werknemers een onevenredig groot deel van de belastingen betalen. Omgekeerd stellen critici zoals beleggingsbeheerder Viktor Zsiday dat onrechtmatige winsten via strafrechtbanken moeten worden afgehandeld in plaats van via belastingheffing. Zsiday uit zijn bezorgdheid dat een dergelijke belasting binnenlandse bedrijven zou kunnen benadelen ten opzichte van buitenlandse concurrenten. Hij suggereert dat hogere belastingen op bedrijfswinsten of dividenden effectiever zouden zijn.

Aanpak van vermogensconcentratie

De huidige belastingstructuur van Hongarije bevat een vlak tarief van 15 procent inkomstenbelasting en een zeer lage vennootschapsbelasting van 9 procent. Dit regressieve systeem legt een zware last op burgers met een lager inkomen. Gegevens van Blochamps Capital wijzen op een ernstige concentratie van rijkdom, waarbij de top 10 procent van de huishoudens meer dan tweederde van het nationale vermogen bezit. Sommigen beweren dat de drempel van 1 miljard forint te laag is en ook eigenaren van middelgrote bedrijven zou kunnen treffen. Anderen zijn dan weer van mening dat de belasting een noodzakelijke stap is in de richting van herverdeling.

Afgezien van de directe inkomsten suggereren deskundigen zoals Miroslav Palanský dat het terugdringen van extreme ongelijkheid de economische groei juist kan stimuleren doordat meer burgers kunnen bijdragen aan het bbp. In combinatie met plannen om vrijstellingen voor trusts af te schaffen en de basisinkomstenbelasting te verlagen naar 9 procent, streeft de Tisza-partij ernaar de financiële lasten te verschuiven van de armen naar degenen die het meest hebben geprofiteerd van het vorige regime.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!