Key takeaways

• In de Verenigde Staten is de federale schuld nu groter dan de persoonlijke huishoudschuld per burger.
• Stijgende schuldquotes dreigen de rendementen op staatsobligaties omhoog te duwen.
• Politieke polarisatie maakt een betekenisvolle begrotingshervorming onwaarschijnlijk.

Het driemaandelijkse rapport Financial Accounts of the United States van de Federal Reserve laat een schril contrast zien in de Amerikaanse schuldenlast. Eind 2025 bedroeg de persoonlijke huishoudschuld (bestaande uit hypotheken, studieleningen en creditcards) bijna 20 biljoen dollar (ongeveer 17,2 biljoen euro), gemiddeld ongeveer 58.300 dollar (50.196 euro) per inwoner.

Hoewel het totale vermogen van huishoudens die schulden ruimschoots overtreft, bestaat er indirect een nog zwaardere last: de schuld van de federale overheid, die 30,9 biljoen dollar (ongeveer 26,6 biljoen euro) bedraagt, ofwel ongeveer 90.192 dollar (77.656 euro) per persoon.

Escalerende omvang van staatsschuld

De omvang van die schuld is dramatisch toegenomen, van 31 procent van het bbp in 2001 tot 101 procent begin 2026. Omdat het verloop van die schuld van invloed is op de economische stabiliteit en het rendement op investeringen, heeft JP Morgan vijf mogelijke scenario’s onderzocht: een gestage stijging van de schuld en de financieringskosten, een langzame stijging met minimale marktimpact, een volledige begrotingscrisis, schuldvermindering door bezuinigingen of schuldvermindering door belastingverhogingen.

Begroting

Momenteel staat de begrotingssituatie van de Verenigde Staten onder druk. Recente prognoses van het CBO zijn wellicht te optimistisch, aangezien ze geen rekening houden met de onwettigheid van bepaalde invoerheffingen of de waarschijnlijke verlenging van de OBBBA-belastingvoordelen. Bovendien zullen conflicten in Iran en andere geopolitieke spanningen de defensiekosten waarschijnlijk opdrijven.

Voor het begrotingsjaar 2026 wordt het tekort geraamd op 1,890 biljoen dollar (ongeveer 1,627 biljoen euro) (5,9 procent van het bbp), waarbij de totale federale schuld 100,4 procent van het bbp bereikt. Dit tekort wordt veroorzaakt door 7,385 biljoen dollar (ongeveer 6,358 biljoen euro) aan uitgaven – waaronder meer dan 1 biljoen dollar aan rente en miljarden aan gezondheidszorg en sociale zekerheid – gecompenseerd door 5,495 biljoen dollar (ongeveer 4,731 biljoen euro) aan inkomsten, voornamelijk uit loon- en inkomstenbelasting.

Prognoses voor toekomstige rendementen

In een basisscenario zou de schuldquote in 2036 130 procent kunnen bedragen, vooral als de economie te maken krijgt met recessies of inflatie. Een dergelijke trend zou de langetermijnrente op staatsobligaties waarschijnlijk omhoogdrijven. Op basis van onderzoek van de Dallas Fed zou een stijging van de schuldquote met 30 procentpunten de rendementen met ongeveer 90 basispunten kunnen doen stijgen. Dit zou leiden tot een gemiddeld rendement van 5 procent, waardoor het jaarlijkse rendement op obligaties effectief zou dalen en het vermogen van vastrentende activa om zich in te dekken tegen volatiliteit op de aandelenmarkt zou verzwakken.

Omgekeerd wijst een optimistische vooruitzichten op een langzamere verslechtering. Verhoogde productiviteit door AI of een groter arbeidspotentieel via immigratie zou de bbp-groei kunnen stimuleren. Bovendien zou een verdeelde regering de goedkeuring van dure fiscale stimuleringsmaatregelen kunnen verhinderen. Als de markt de stijgende tekorten blijft negeren, zoals in het begin van de jaren 2000 het geval was door de grote buitenlandse vraag naar Amerikaanse obligaties, zouden aandelen en obligaties sterk kunnen blijven ondanks de groeiende staatsschuld.

Begrotingscrisis

Een meer catastrofaal scenario houdt een begrotingscrisis in. Die zou kunnen worden veroorzaakt door een politieke impasse over het schuldenplafond, dat momenteel ademruimte biedt tot 2027, maar een terugkerend twistpunt blijft. Een ander risico is de uitholling van de onafhankelijkheid van de Federal Reserve. Als de uitvoerende macht erin slaagt de Fed onder druk te zetten om uitgaven te financieren of inflatie te negeren, kunnen beleggers hun vertrouwen verliezen. Een totaal verlies van vertrouwen in Amerikaanse staatsobligaties zou de dollar doen instorten en de rente doen stijgen, wat mogelijk een wereldwijde ineenstorting van risicovolle activa zou veroorzaken.

Bezuinigingen

Het lijkt moeilijk om de schuld aan te pakken door middel van bezuinigingen. Het verlagen van de rentebetalingen door lagere tarieven af te dwingen zou een averechts effect kunnen hebben door de inflatie aan te wakkeren. De sociale zekerheid is politiek onaantastbaar en de kosten voor de gezondheidszorg stijgen als gevolg van de vergrijzing en dure nieuwe medicijnen.

De defensie-uitgaven zouden kunnen worden verlaagd door middel van internationale diplomatie, maar de huidige mondiale spanningen maken dit onwaarschijnlijk. Bovendien bevindt de werkgelegenheid bij de overheid zich al op een historisch dieptepunt, waardoor er weinig ruimte is voor verdere bezuinigingen op de loonlijst.

Belastingverhogingen 

Als alternatief zou de overheid de belastingen kunnen verhogen. Hoewel brede verhogingen van de inkomstenbelasting onwaarschijnlijk zijn, zijn gerichte verhogingen voor bedrijven, hoogverdieners of vermogenswinst aannemelijker. Hoewel dit de obligatiemarkt zou helpen, zou het effect op aandelen gemengd zijn: lagere rentetarieven zouden positief zijn, maar hogere belastingen op beleggingsrendementen zouden de prijzen van activa kunnen drukken.

Uiteindelijk maakt het Amerikaanse politieke systeem, gekenmerkt door gepolariseerde voorverkiezingen, de invloed van speciale belangengroepen en een gebrek aan beleidsgerichte campagnes, een betekenisvolle begrotingshervorming onwaarschijnlijk. Kandidaten vermijden over het algemeen het voorstellen van belastingverhogingen of bezuinigingen om stemmen te winnen.

Meest waarschijnlijke scenario

Het meest waarschijnlijke scenario is een voortdurende, gestage stijging van de schuld, onderbroken door incidentele crises, maar getemperd door technologische groei. Voor beleggers betekent dit dat, hoewel beleggen op de lange termijn haalbaar blijft, het verstandig is om te diversifiëren in internationale activa en alternatieve beleggingen ter bescherming tegen een mogelijke daling van de Amerikaanse dollar. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!