Key takeaways

• De Chinese auto-industrie maakt wereldwijd een snelle opmars, aangedreven door overheidssteun, geavanceerde technologie en een focus op zowel traditionele voertuigen als elektrische voertuigen (EV’s).
• Die opmars wordt gevoed door concurrerende prijzen, schaalvoordelen en een strategische focus op opkomende markten die kansen bieden te midden van geopolitieke verschuivingen.
• Terwijl China zich richt op de export van EV’s om aan de groeiende wereldwijde vraag naar duurzaam vervoer te voldoen, zorgt het voor een zorgvuldige balans tussen markttoegang en controle over kerntechnologieën om het concurrentievermogen op lange termijn te waarborgen.

De Chinese auto-industrie verandert het mondiale landschap in hoog tempo, waardoor zowel gevestigde als opkomende markten zich moeten aanpassen. Die transformatie komt duidelijk tot uiting in de prominente aanwezigheid van Chinese elektrische voertuigen (EV’s) op internationale autoshows en in de acties van toonaangevende autofabrikanten zoals Ford, die Chinese modellen actief bestuderen om inzicht te krijgen in hun technologische voorsprong en kostenvoordelen.

De opkomst van China als wereldwijde automobielgrootmacht

De opkomst van China als ’s werelds grootste auto-exporteur, een positie die het land al drie jaar op rij bekleedt sinds het in 2023 Japan inhaalde, wordt gevoed door een combinatie van staatssteun en geavanceerde technologische capaciteiten. Dat succes reikt verder dan traditionele voertuigen en strekt zich uit tot de sector van elektrische voertuigen, waar China nu Japan en Duitsland overtreft en de kloof met de Verenigde Staten aan het dichten is.

Een belangrijke factor achter de dominantie van China op het gebied van EV’s is de snelle elektrificatie, aangedreven door overheidsbeleid en inspiratie van concurrenten zoals Tesla. In tegenstelling tot traditionele autofabrikanten die afhankelijk zijn van geïmporteerde technologieën, heeft China ontwikkelingsfasen in de “drie elektriciteiten” (batterij, elektromotor en elektronische besturingssystemen) overgeslagen en daarmee wereldwijd leiderschap veroverd.

Evenwicht tussen traditionele en elektrische voertuigen

Hoewel EV’s wereldwijd aan populariteit winnen, geven opkomende markten nog steeds de voorkeur aan traditionele voertuigen vanwege de betaalbaarheid en de beperkte laadinfrastructuur. Dat verklaart waarom de export van nieuwe energievoertuigen (NEV’s) in 2025 bleef stijgen, terwijl voertuigen met verbrandingsmotoren (ICE) een aanzienlijk deel van de totale export bleven uitmaken.

Chinese auto-exporteurs richten zich steeds meer op opkomende markten, op zoek naar kansen te midden van handelsbarrières in de VS en Europa. Recente stappen van de Europese Unie om haar markt open te stellen voor Chinese EV’s zorgen echter voor een complexe dynamiek, wat strategische uitdagingen met zich meebrengt voor Europese fabrikanten. Voor de toekomst staat de Chinese auto-export op het punt verder uit te breiden, gedreven door concurrerende prijzen, schaalvoordelen en voortdurende beleidssteun.

Impact oorlog Iran

De oorlog in Iran sinds februari 2026 heeft de vraag naar EV’s doen toenemen als gevolg van de stijgende olieprijzen, wat de langetermijnstrategie van China versterkt. Om te begrijpen hoe dit zich ontvouwt, is het cruciaal om gevallen als Rusland en Brazilië te onderzoeken.

In Rusland hebben Chinese merken, na de terugtrekking van het Westen na de invasie van Oekraïne, snel het gat opgevuld dat was ontstaan door sancties en verstoorde logistiek. Hoewel de export aanvankelijk sterk steeg en in 2024 1,15 miljoen eenheden bereikte, kelderde die in 2025 tot 579.000 eenheden als gevolg van de beperkte belangstelling van consumenten voor EV’s, uitdagingen bij de aanpassing aan het barre klimaat en de slechte wegomstandigheden in Rusland, en de terughoudendheid van China om kerntechnologieën op automobielgebied over te dragen.

De tegenreactie van Rusland

Rusland heeft gereageerd met een reeks beperkende maatregelen, waaronder veiligheidsverboden op bepaalde Chinese vrachtwagenmodellen, verhoogde recyclingkosten, verplichte tests in Russische laboratoria en GLONASS-integratievereisten. Die maatregelen onderstrepen de potentiële beperkingen van kortetermijnopportunisme dat wordt aangedreven door geopolitieke verstoringen.

Brazilië vertegenwoordigt daarentegen een meer weloverwogen langetermijnstrategie voor Chinese autofabrikanten. Als grootste handelspartner van Brazilië sinds 2009 heeft China een stabiele relatie opgebouwd die een langetermijnpositionering vergemakkelijkt.

De betrokkenheid van China bij Brazilië weerspiegelt een bredere inspanning om te diversifiëren weg van westerse markten en uit te breiden naar de Global Majority. Die verschuiving komt duidelijk tot uiting in de groeiende aanwezigheid van NEV’s, waarbij BYD en Great Wall Motors fabrieken voor personenauto’s in Brazilië hebben opgezet en Chery Automobile zijn faciliteiten heeft gemoderniseerd.

Evenwicht tussen lokalisatie-eisen en investeringen

Het Braziliaanse beleid is verschoven naar lokalisatie-eisen voor buitenlandse autofabrikanten, waarbij geleidelijk weer invoerheffingen op NEV’s worden ingevoerd vanwege de beperkte lokale productie. Dat weerspiegelt de wens om Chinese investeringen te benutten voor de revitalisering van de binnenlandse industrie, terwijl de bezorgdheid over technologieoverdracht en verplaatsing van banen wordt getemperd.

China’s expansiestrategie geeft voorrang aan markttoegang boven winstgevendheid op korte termijn, waarbij de staat bedrijven langs gedifferentieerde paden begeleidt en tegelijkertijd strikte controle behoudt over kerntechnologieën. Hoewel export de voorkeur blijft genieten, worden assemblage en lokale productie strategisch ingezet wanneer dat nodig is.

Blijvende focus op westerse markten

Chinese bedrijven verbeteren hun capaciteiten in hoog tempo en combineren kostenconcurrentievermogen met snelheid en aanpassingsvermogen. Betaalbare EV’s kunnen opkomende markten ten goede komen, maar roepen ook zorgen op over ondermijning van binnenlandse industrieën en het verankeren van Chinese normen in lokale economieën.

Ondanks aanzienlijke winst in opkomende markten blijft China prioriteit geven aan westerse ontwikkelde economieën vanwege hun sterkere beleidsondersteuning voor decarbonisatie, hogere koopkracht en volwassen infrastructuur.

Navigeren op de Europese markt

De Chinese export naar de EU bedroeg in 2025 meer dan 1 miljoen voertuigen, goed voor ongeveer 6-7 procent van de markt. De proactieve houding van de EU ten aanzien van de energietransitie heeft gunstige omstandigheden gecreëerd voor Chinese EV’s.

Hoewel er tarieven zijn ingevoerd op bepaalde EV-modellen, is de export blijven groeien dankzij strategische verschuivingen naar hybride voertuigen. In 2026 werd een overeenkomst gesloten tussen Brussel en Peking die zich richtte op prijsafspraken voor de Chinese EV-export, met als doel de handelsspanningen binnen het WTO-kader te beheersen.

De langetermijndoelstelling van de EU is het aantrekken van Chinese investeringen in de productiesector via joint ventures die technologieoverdracht zouden vergemakkelijken, in navolging van een model dat China ooit aan buitenlandse autofabrikanten oplegde. Chinese bedrijven hebben echter weinig bereidheid getoond om de controle over kerntechnologieën uit handen te geven.

Naarmate de kwaliteitsverschillen kleiner worden, is de prijs de doorslaggevende factor geworden op de westerse markten. Het kostenvoordeel van China vormt een structurele uitdaging, en het vermogen van de Europese economieën om deze druk te weerstaan, zal bepalend zijn voor hun toekomstige koers. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!