Key takeaways
- De NAVO vervangt mogelijk haar verouderde Boeing E-3A Sentry AWACS-vloot door het GlobalEye AEW&C-platform van Saab.
- Het potentiële contract betekent een belangrijke verschuiving weg van Boeing en is de eerste niet-Boeing-oplossing voor luchtbewaking van de NAVO in bijna vier decennia.
- Saabs GlobalEye beschikt over indrukwekkende prestatiecapaciteiten en heeft een groeiend klantenbestand, wat zijn positie in de concurrentiestrijd versterkt.
Het Support and Procurement Agency (NSPA) van de NAVO heeft mogelijk een contract gegeven voor de vervanging van de verouderde vloot van Boeing E-3A Sentry AWACS-vliegtuigen van het bondgenootschap. De potentiële gegadigden zijn het Zweedse Saab en het Canadese Bombardier, die hun GlobalEye AEW&C-platform zouden leveren. Dit nieuws komt van het Franse defensietijdschrift La Lettre.
Saab en Bombardier
Als deze gunning wordt bevestigd, zou dit een belangrijke verschuiving betekenen in de luchtbewakingsstrategie van de NAVO. Nadat de Verenigde Staten hun steun voor de E-7A Wedgetail van Boeing hadden ingetrokken, opent dit besluit de deur voor Saab en Bombardier om voor het eerst in bijna vier decennia een niet-Boeing-oplossing te leveren.
De bestaande vloot van 14 Boeing E-3A Sentry-vliegtuigen, gestationeerd op de NAVO-luchtmachtbasis Geilenkirchen in Duitsland, is sinds 1982 operationeel. Plannen om deze te vervangen gingen in 2016 van start in het kader van het Alliance Future Surveillance and Control (AFSC)-programma. Aanvankelijk werd de Boeing E-7A Wedgetail gekozen als opvolger, waarbij de levering van zes vliegtuigen vanaf 2031 was gepland.
Intrekking van Amerikaanse financiering
Het besluit van de Amerikaanse luchtmacht om prioriteit te geven aan ruimtegebaseerde surveillancecapaciteiten leidde echter tot het schrappen van de financiering voor de E-7A in hun begroting voor het boekjaar 2026. Bijgevolg zagen de overige partnerlanden af van de aanschaf van de Wedgetail, onder verwijzing naar een verlies van zowel strategische als financiële grondgedachten.
Het Nederlandse ministerie van Defensie benadrukte het belang van investeringen in de Europese industrie, wat mogelijk de GlobalEye van Saab als een politiek aantrekkelijker alternatief versterkte. In februari 2026 had de NAVO het AFSC-programma overgeheveld naar de opbouwfase, waarbij de vervangingsinspanning werd gepresenteerd als een uitgebreid ‘systeem van systemen’.
GlobalEye van Saab
Saab stelde de GlobalEye voor het eerst voor als vervanging van de AWACS van de NAVO in februari 2023. Dit platform maakt gebruik van de Erieye Extended Range-radar, gemonteerd op een Bombardier Global 6000-zakenvliegtuig. In tegenstelling tot de roterende rotodome van de E-3A maakt de Erieye gebruik van een AESA-radar in een vaste configuratie bovenop de romp voor snellere doelwitdetectie.
De GlobalEye heeft indrukwekkende prestaties, waaronder een uithoudingsvermogen van meer dan 13 uur en een topsnelheid van 450 knopen (833 km/u). Saab beweert dat het toestel kan opereren vanaf vliegvelden met kortere start- en landingsbanen en dat er jaarlijks maximaal drie toestellen kunnen worden geproduceerd.
Groeiend klantenbestand
Saab’s GlobalEye heeft al een groeiend klantenbestand, waaronder Zweden, de VAE en recentelijk Frankrijk. Dit succes versterkt Saabs positie in de concurrentiestrijd om de vervanging van de AWACS van de NAVO. Bovendien overweegt Canada de aanschaf van GlobalEyes voor zijn eigen luchtmacht, mogelijk naast Gripen-gevechtsvliegtuigen, een stap die aanzienlijk politiek gewicht in de schaal legt gezien de aanhoudende spanningen met de Verenigde Staten.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!