Key takeaways
- Ondanks Amerikaanse aanvallen blijft de directe militaire steun van China aan Iran beperkt.
- Iran vertrouwt voor vergeldingsacties op minder geavanceerde drones en zou baat hebben bij geavanceerdere wapens.
- Hoewel China in 2005 officieel is gestopt met de verkoop van wapens aan Iran, blijft het land dual-use-goederen leveren, waardoor Teheran sancties kan omzeilen.
Ondanks de recente aanval van de Amerikaanse president Donald Trump op Iran en de daaropvolgende uitputting van de raketvoorraad, zijn er weinig aanwijzingen dat China Teheran rechtstreeks zal bewapenen. Hoewel er geruchten de ronde doen over Chinese luchtverdedigingssystemen die naar Iran worden gestuurd en de levering van raketbrandstof, heeft geen van beide partijen deze beweringen bevestigd.
Terughoudende reactie van China
China heeft terughoudend gereageerd op de situatie. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft berichten dat China supersonische antischipraketten aan Iran zou leveren, als “niet waar” van de hand gewezen. Bovendien zijn er geen aanwijzingen op het slagveld die erop wijzen dat Chinese wapens worden ingezet ter ondersteuning van Iran, in tegenstelling tot recente conflicten zoals de grensoorlog tussen Thailand en Cambodja of het conflict tussen India en Pakistan.
President Xi Jinping heeft de Amerikaanse aanval op Teheran, dat een aanzienlijk deel van de Chinese invoer van ruwe olie over zee levert, publiekelijk veroordeeld. Zijn steun aan Iran blijft echter beperkt tot diplomatieke veroordeling. Deskundigen suggereren dat China weliswaar “dual-use”-technologie levert, maar terughoudend is om op grote schaal wapens te verkopen vanwege internationale sancties en bezorgdheid over zijn relaties met soennitische Golfstaten en Israël.
Vergeldingsstrategie van Iran
De huidige vergeldingsstrategie van Iran is sterk afhankelijk van de inzet van Shahed-136-drones – in wezen eenvoudige kruisraketten. In deze context zou toegang tot geavanceerdere wapens cruciaal kunnen zijn voor Teheran. Het Pentagon heeft eerder gewaarschuwd dat de defensierelatie van China met Iran zich richt op de levering van componenten voor tweeërlei gebruik voor Iraanse ballistische raket- en droneprogramma’s. Deze samenwerking wordt aangevuld met een jaarlijkse trilaterale marineoefening met Rusland, hoewel de oefening dit jaar niet openbaar heeft plaatsgevonden.
China heeft de wapenverkoop aan Iran in 2005 officieel stopgezet naar aanleiding van een resolutie van de VN-Veiligheidsraad die was ingegeven door bezorgdheid over het nucleaire programma van Iran. Peking is echter doorgegaan met de levering van producten voor tweeërlei gebruik, waardoor het zich in zekere mate kan distantiëren, net als in het geval van Rusland. Ondanks dat China de op drie na grootste wapenexporteur ter wereld is, vermijdt het land de verkoop van wapens aan landen die onder Amerikaanse sancties staan, waaronder zijn “no-limits”-partner Rusland.
Iran en China
Net als Rusland kan Iran zijn relatie met China gebruiken om westerse sancties te omzeilen en de benodigde onderdelen voor zijn militaire programma’s te verwerven. Opvallend is dat Iran Rusland in het begin van het conflict in Oekraïne heeft voorzien van Shahed-136-drones en technologie heeft gedeeld waarmee Moskou deze drones onder de naam “Geran-2” in eigen land kon produceren als onderdeel van een contract ter waarde van miljarden dollars.
De Amerikaanse autoriteiten hebben herhaaldelijk hun bezorgdheid geuit over Chinese bedrijven die Iran helpen om exportcontroles te omzeilen. Talrijke entiteiten zijn toegevoegd aan de Amerikaanse Entity List vanwege hun betrokkenheid bij het smokkelen van in de VS en internationaal geproduceerde onderdelen naar Iran.
Onzekere toekomst
Nu Iran geconfronteerd wordt met een mogelijke escalatie met de VS, is het onduidelijk of China zijn steun zal voortzetten. In tegenstelling tot Rusland wordt Iran niet beschouwd als een cruciale defensie- of handelspartner voor Peking. Spanningen over economische banden en bezorgdheid over de nucleaire ambities van Iran maken de relatie nog ingewikkelder.
Gezien de afnemende voorraad raketten zou Iran zich voor steun tot Rusland kunnen wenden. De twee landen hebben een geschiedenis van nauwe samenwerking op wapengebied, waarbij Iran Rusland actief heeft gesteund in de oorlog in Oekraïne. Volgens berichten heeft Iran onlangs een geheime overeenkomst met Rusland gesloten voor de aankoop van duizenden geavanceerde schouderafgeschoten raketten, wat wijst op een voortdurende en mogelijk toenemende stroom van Russische wapens naar Teheran.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!