De Verenigde Staten en Israël zijn afgelopen weekend begonnen met een gezamenlijke aanval op Iran. Zoals wel vaker het geval is, kan zo’n een militair conflict een impact hebben op jouw geld. Zo zit onder meer de olieprijs in de lift.

Key takeaways

• Door de oorlog in Iran schieten de olie-en gasprijzen de hoogte in.
• De hogere energieprijzen kunnen, net zoals tijdens de energiecrisis enkele jaren geleden, de inflatie een boost geven.
• Economen van ING schatten dat de olieprijs tot 100 à 140 dollar per vat kan stijgen als het conflict niet snel tot een einde komt.

Context: De Verenigde Staten en Israël lanceerden afgelopen vrijdag een grote, gezamenlijke militaire aanval op Iran.

• Ze hebben tijdens die aanvallen de Iraanse opperste leider, ayatollah Ali Khamenei, gedood.
• Iran heeft op z’n beurt tegenaanvallen gelanceerd op meerdere Amerikaanse militaire basissen in het Midden-Oosten, waaronder in Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten.

Stijgende olieprijs

Duiding (1): Het militaire conflict in het Midden-Oosten jaagt alvast de olieprijs de hoogte in.

• Iran produceert dagelijks zo’n 3,5 miljoen vaten olie per dag. Dat komt overeen met ongeveer 3 procent van de wereldproductie. Indien de productie in dat land stilvalt, heeft dat zeker een impact op de werelwijde oliemarkt.
• Experts merken weliswaar op dat het grote gevaar schuilt in een mogelijke blokkade van de Straat van Hormuz. Dat is een zeestraat tussen Iran en Oman die de Perzische Golf verbindt met de Golf van Oman en de open oceaan. “Dagelijks worden maar liefst twintig miljoen vaten olie vervoerd via die weg. Zelfs een gedeeltelijke verstoring kan kan toch een shock aan de aanbodzijde leiden”, verduidelijken Carsten Brzeski en enkele andere economen van de grootbank ING. De olieprijs schommelt momenteel rond 78 dollar per vat. Voor de start van de militaire actie bedroeg de prijs zo’n 72 dollar per vat.
• We voelen overigens morgen al de impact aan de pomp. De maximumprijs voor diesel (B7) stijgt dan 1,7580 euro naar 1,7790 euro per liter. Ook stookolie inslaan wordt duurder. De maximumprijs bij een bestelling vanaf 2.000 liter gasolie voor verwarming (H0/H7) stijgt met 0,16 cent tot 0,8338 euro per liter.

Ook dit: Via de de Straat van Hormuz wordt er dagelijks ook meer 100 miljard kubieke meter vervoerd. Een aanhoudend conflict zou dus ook een opwaartse impact op de gasprijzen hebben.

• De Europese groothandelsprijs schommelt momenteel rond 39,5 euro per megawattuur, tegenover net geen 32 euro per megawattuur op vrijdag.

Twee mogelijke scenario’s

Vooruitblik: Volgens de economen van ING zijn er twee mogelijke scenario’s.

• Allereerst is er het scenario waarbij het conflict in het Midden-Oosten snel tot een einde komt. In dat geval wordt de Straat van Hormuz niet geblokkeerd. Brzeski merkt daarbij op dat Teheran zelf enorm afhankelijk is van die zeeroute voor zijn olie-export naar China. “In dat geval betalen consumenten en bedrijven slechts tijdelijk een ‘oorlogspremie’ zonder vergaande macra-economische gevolgen”, klinkt het.
• Volgens het tweede scenario van de grootbank staakt Iran de vergeldingsacties niet, waardoor de oorlog blijft voortduren. “Dat zou uiteindelijk leiden tot Houthi-aanvallen op de scheepvaart in de Rode Zee en pogingen om de Straat van Hormuz te verstoren”, aldus de ING-economen. Ze sluiten niet uit dat de olieprijs in zo’n geval de kaap van 100 à 140 dollar per vat kan ronden. De Europese gasprijs kan dan weer stijgen tot 80 à 100 euro per megawattuur.

Impact inflatie eurozone

Zoom in: Als het tweede scenario van ING realiteit wordt zullen consumenten veel dieper in de buidel moeten tasten voor hun energieverbruik.

• “Europa importeert vrijwel al zijn olie en een aanzienlijk deel van zijn lng. Een sterke stijging van de energieprijzen en mogelijk zelfs een verstoring van de energievoorziening zouden herinneringen kunnen oproepen aan de energiecrisis van eind 2021 tot 2023”, merken Brzeski en zijn team op. Ze voegen er wel aan toe dat er twee grote verschillen zijn in vergelijking met toen: Europa is niet langer afhankelijk van één belangrijke energieleverancier, en de crisis op oliemarkt doet zich voor aan het einde van de winter, niet aan het begin.

Vergeet niet: Hogere energieprijzen geven de inflatie een boost. Dat was tijdens de energiecrisis ook het geval. In oktober 2022 was de inflatie in de eurozone gestegen tot maar liefst 10,6 procent. In januari bedroeg die 1,7 procent.

• In december bleek uit een analyse van de Europese Centrale Bank (ECB) dat een stijging van de olieprijzen met 14 procent de inflatie met 0,5 procentpunt zou doen stijgen.

Wil je op de hoogte blijven van alles wat er zich afspeelt in de financiële wereld? Via deze link kan je je inschrijven op de dagelijkse nieuwsbrief.

Wil je toegang krijgen tot alle stukken op BusinessAM en dat voor minder dan 50 euro per jaar? Sluit dan hier een abonnement af!